Toen men stonehenge ging onderzoeken is men erachter gekomen dat op de ochtend van de midzomer zon, de zon precies boven de heelstone opkomt. Toeval?

Stonehenge bevind zich 15 km ten Noordwesten van Amesbury en Wiltshire in het zuiden van Engeland. Het is een grote unieke stenen constructie ontdekt bij opgravingen in de jaren 1919-1926 en 1950-1964. De bouwgeschiedenis bestaat uit vijf fases:

• fase 1; ca. 3100-2300 v. Chr.
• van fase 2 zijn de jaargetallen niet bekend
• fase 3; 2100-2000 v. Chr.
• van fase 4 is ook geen datum bekend
• fase 5; 1550-1100 v. Chr.

Fase 1 ca. 3100-2300

Dit is de oudste fase waarin een ringwal met een daarbuiten gelegen gracht en een daarbinnen gelegen krans van 56 kuilen gebouwd zijn. Deze kuilen zijn de Aubrey holes genoemd naar de ontdekker, John Aubrey (1626-1697).

Wal en gracht bezitten een opening in het noordoosten waar een grote steen, de heelstone was geplaatst.

Fase 2:

Fase 2 bestaat eigenlijk uit een aantal wijzigingen en aanvullingen zoals o.a. het verschuiven van de ingang.

Fase 3 2100-2000 v. Chr.

In fase 3 zijn de grootste steen constructies gebouwd. Een cirkel met een diameter van 32 meter bestaande uit 30 rechtopstaande stenen, el 5,5 m lang. Hierbinnen werd een hoefijzer geplaatst.

Fase 4 hierin zijn enkele kuilcirkels gegraven die ooit voor bluestones bedoeld waren, maar daar nooit voor gebruikt zijn.

Fase 5 1550-1100 v. Chr.

In deze laatste fase hebben de stenen hun definitieve plaats gevonden, 60 stuks in een cirkel binnen die van fase 3 en 19 in een klein hoefijzer. Alle stenen m.u.v. die uit fase 1 zijn zorgvuldig gekapt en een groot deel ook geslepen. Sommige bluestones tonen kenmerken van een vorig gebruik in fase 2. Helaas zijn velen stenen in de loop der eeuwen omgevallen en een aantal bluestones verdwenen. Enkele grote blokken zijn in recente tijd weer opgericht.

Stonehenge bezit een zeer regelmatige, geometrische plattegrond, waarin een aantal richtingen is vastgelegd die te maken hebben met opvallende momenten in de loop van de zon en de maan. De belangrijkste is de as van het monument, die gericht is op de zonsopkomst op de langste dag ten tijde van de constructie. Het lijkt erop dat stonehenge is uitgegroeid tot een astronomisch observatorium, waarmee zelf eclipsen konden worden voorspeld.

Als in de 18^e eeuw was door William Stukeley ontdekt dat stonehenge te maken had met de midsummer sunrise. Al snel kwam men erachter dat het monument per opzet zo gebouwd is. De midzomer zon komt recht boven de de heelstone op en schijnt in het centrum van het monument tussen de open armen van de hoefijzers door.

Deze ontdekking heeft een grote invloed gehad op de manier hoe stonehenge wordt geïnterpreteerd. Sterrenkundige Gerald Hawkins zegt dat stonehenge een astronomische calculator is, dingen als eclipsen kunnen worden voorspeld met de stenen. Ook beweerde hij dat het niet per ongeluk zo gebouwd is. Er moet veel rekenwerk aan vooraf zijn gegaan om de richtingen precies te kunnen laten kloppen. De groepering van de stenen maakt ook duidelijk dat degene die stonehenge bouwde een precieze astronomische kennis had.

Één keer in de ongeveer 9 jaar komt de midwinter volle maan op boven de heelstone en eclipseert dan. Dat wil zeggen dat de zonnebaan doorsneden wordt. Dit betekent weer dat ergens ter wereld een maans- of zons verduistering optreed. Genoeg argumenten dus om te bewijzen dat stoneheng een relatie met de zon en de maan heeft.