Make your own free website on Tripod.com

So Sanh Kinh PC 3

Home Thuyet Phap TTDongChanh99 Tho, Van ... Hoi Vien Gia Dinh Phat-Tu English Sutras Diem Sach Book Review Dharma Talks Diem Bao NEFBA Feedback Our Members Our Activities Ngoai Dien Kinh Tieng Viet Sinh Hoat Hoi PGDBF Tin Tuc Phat-Giao

2/ Ban Han: PHAM PHONG DAT Ban Pali: KHONG PHONG DAT

Pham nay cua hai van ban gom nhng bai ke vi noi dung khuyen thien, nhac nh lam viec thien, tao thien nghiep, luon luon gi tam ghi nh lay mnh. Can than e phong ta e khoi mat ao, va than trong nen biet mnh ang lam viec g, khuyen vao ao hien. Vi ban Han co 20 bai ke hn ban Pali 8 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

3

3

5

5

7

7

13

11

2

2

4

4

6

6

8

8

14

12

Qua bang so sanh tren, ban Han hn ban Pali tam bai ke: ke so 11,12, 15, 16,17, 18, 19, 20 va co hai bai ke khac nhau: ke so 9 va so 10 cua hai ban. Nhn vao bang tren, gia hai ban co 10 bai ke, ngha tng ng giong nhau. Vay xin trch dan va phan tch bai ke so 1 cua hai ban e tm iem giong nhau.

Gii vi cam lo ao

Phong dat vi t knh

Bat tham tac bat t

That ao vi t tang

Dch:

Gii la ao cam lo

Phong dat la loi chet

Khong tham thi khong chet

Mat ao la t chet

 
Appamado amatapadam, Khong phong dat, ng song
pamado maccunno padam, Phong dat la ng chet
appamatta na myanti Khong phong dat, khong chet
ye pamatta yathamata Phong dat nh chet roi

Qua bai ke, ban Han dch "Gii la ao cam lo". Con ban Pali "Khong phong dat ng song" ngha eu nh nhau. V gii la ran nh, khuyen ran ma ao Phat cho la kieng: Sat sanh, trom cap, ta dam, noi xang, uong ru la nam gii. Con "Appamada" dch la khong phong dat, khong chao ong, khong lay chuyen, co ngha la luon luon gi tam niem va luon luon than trong a mnh en con ng bat diet nh Cam lo ao. Ng nay ong ngha vi "Amatapada" la s chuyen sang qua trang thai khong chet. V "amata" ngha la thuoc trng sinh, trang thai bat t. Cung tng t nh : "phong dat" ong ngha vi "pamado" la buong tha, buong long, phong tung nen de quen mnh roi se a con ngi mnh en con ng diet vong la "T knh" hay "maccuno" cua vong sanh t luan hoi. Cho nen c Phat hang khuyen chung sanh nen tang tien viec lanh, no lc tu tap thap thien, lien tuc kien tr nhan nai, khong nen phong dat hau mong c an vui Niet Ban.

3/ Ban Han: PHAM TAM Y Ban Pali: PHAM TAM

Pham nay tap hp nhng bai ke noi ve e tai "Tam hay Tam y", ngha la ve mat tinh than khong hnh tng nen khong co the nhn biet c nhng khi tao tac th khong the mat, no van ton tai. o chnh la nhng cau ke khuyen day chung ta nen gi vng tam, khac phuc t tng xau, khuyen khch chung ta nen hng tam ve ieu thien va xa lanh nhng ieu bat thien, hau em lai s an vui cho chnh mnh. Vi ban Han co 12 bai ke, ban Pali co 11 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

3

4

5

6

8

8

11

11

2

3

4

5

6

7

9

9

12

10

Qua bang so sanh tren, gia hai van ban co nhng cau khac nhau nh: ban Han ke so 7, so 10; con ban Pali ke so 2. Nhn vao bang so sanh, gia hai van ban co 10 bai ke ngha hoan toan giong nhau. e hieu ro van e nay, xin trch dan va phan tch bai ke so 2 (ban Han) tng ng vi ke so 3 (ban Pali)

Khinh tao nan tr

Duy duc th tung

Che y vi thien,

T ieu tac ninh.

Dch:

Kho nam gi, khinh ong,

Theo cac duc quay cuong.

Che phuc y ieu tot

T ieu lien an lac.

 
Dunniggahassa lahuno Kho nam gi, khinh ong
yatthakamanipati no Theo cac duc quay cuong
cittassa damatho sadhu
cittam duntam sakhavaham
Lanh thay, ieu phuc tam
Tam ieu, an lac en

Qua bai ke cho thay tam vo cung vi te. Vi cai tam vo hnh, khong co hnh tng, khong co mau sac, sanh diet mau le cho nen rat kho kiem soat. Ch co ngi thien tr mi phong ho tam theo hai phap: 1. Niem la s ghi nh, khong l ang; 2. Tnh giac la s hieu biet vi te, thau ro ban the cua tam. Mot khi cai tam c kiem soat hang em lai an lac hanh phuc.

4/ Ban Han: PHAM HOA HNG Ban Pali: PHAM HOA

Pham nay cua hai van ban lay hoa lam e tai, ham ngu y so sanh vi i song chanh ao cua ngi e t Phat. o chnh la nhng bai ke y noi t mnh hoc cho c thong suot th thay c s that cua ta nguy va quay ve vi cai chn chanh. Vi ban Han co 17 bai ke va ban Pali co 16 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

6

5

10

9

14

13

2

2

7

6

11

10

15

14

4

3

8

7

12

11

16

15

5

4

9

8

13

12

17

16

Qua bang so sanh tren, ta thay ban Han co them ke so 3. Va nhn vao bang, co 16 bai ke hoan toan giong nhau. e tm nhng iem giong nhau, xin trch dan va phan tch ke so 4 (ban Han) tng ng vi ke so 3 (ban Pali).

Kien than nh mat

Huyen phap t nhien

oan ma hoa phu

Bat co sanh t

Dch:

Thay than nh nc bot

Phap tanh, von huyen hoa

Chat t bay ma du

Khong con co t sanh.

 

Phenuamam kayam inam viditva

marcidhammam abhisambudhano

chetvana Marassa papuppha kani

adassanam Maccurajassa gacche

Biet than nh bot nc

Ngo than la nh huyen

Be ten hoa cua ma

Vt tam mat than chet

Qua bai ke, ban Han dch: "Thay than nhnc bot", con ban Pali: "Biet than nh bot nc", eu ngha nh nhau. V ch "kien" la mat trong thay, con hieu la "y biet" ong ngha vi t ng can "vid", biet tm ra the xac nay ta ho nh bot nc (mat: hay Phena: bot); va thau triet ban chat m ao cua no. T o ta mi tieu tr nhng canh hoa duc vong va vt ra khoi tam mat cua t than (Maccu: S chet) tc la "khong con co sanh t".

5/ Ban Han: PHAM NGU AM Ban Pali: PHAM NGU

Pham nay cua hai van ban bao gom nhng bai ke neu len tnh chat s me muoi ngu dai cua ngi; va phan tran e thay c s sang suot. Vi ngi ngu am do vo minh che lap, an cha trong mnh ba can bat thien la tham, san, si cung lien he vi nhng viec lam sai loi e gat hai nhng ket qua khong an lanh. V the, c Phat cho biet ngi ngu khong the biet c chan ly cao sieu cho nen phai chu kho that lau dai trong vong sanh t luan hoi. Vi ban Han co 21 bai ke va ban Pali co 16 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

6

4

8

6

10

8

12

10

4

3

7

5

9

7

11

9

15

11

Qua bang so sanh, ta thay hai van ban co nhng bai ke khac nhau nh: Ban Han ke so 2, 3, 5, 13, 14, 16, 17; con ban Pali ke so 2, 12, 13 14, 15, 16. Va nhn vao bang tren, thay co 10 bai ke ngha eu giong nhau. e hieu ro hn, xin trch dan va phan tch ke so 1 cua hai ban e tm iem giong nhau:

Bat m da trng

B quyen ao trng

Ngu sanh t trng

Mac tri chanh phap

Dch:

em dai cho ke mat ngu

ng xa cho ngi met moi

Luan hoi dai cho ke ngu

Cha tm c chn dieu phap.

 

Dgha jagarato ratti

digham santassa yojanam

dgho balanam samsaro

saddhammam avijanatam

em dai cho ke thc

ng dai cho ke met

Luan hoi dai, ke ngu

Khong biet chn dieu phap

Qua bai ke, ban Han dch : "em dai cho ke mat ngu" cung giong nh ban Pali "em dai cho ke thc". V t "m" la ngu say cho nen "bat m" ngha la mat ngu, cung chnh "jagarato" la khong ngu hay thc. Cho nen, ke mat ngu cho rang em rat dai, ngi moi met cho la ng hay con xa the nao? Th cung giong nh ngi ngu, do vo minh che ay, do tham ai khi len nen quan niem co than nay. Do vay, ngi ngu khi than hoai mang chung lai i tho lanh than khac, va c tiep tuc nh the. Do tho lanh, v ay khong giai thoat khoi sanh gia, benh chet, sau bi kho u nao. Nh vay, ngi ngu cha tm c chan ly tc chanh phap: hay Saddhammam. T vo minh nen khong hieu ay la kho, khong hieu biet ay la kho tap, khong hieu biet ay la kho diet, va khong hieu biet ay la con ng i en kho diet, nen ho phai chu sanh t luan hoi trong thi gian vo tan.

6/ Ban Han: PHAM MINH TRIET Ban Pali: PHAM HIEN TR

Pham nay cua hai van ban gom cac bai ke cho biet tnh chat cao quy cua ngi Minh Triet (Hien Tr), rat co ch cho chung ta khi c gan gui hoc hoi vi nhng ngi ay. Vi ban Han 12 bai ke, ban Pali 14 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

4

5

6

8

8

10

11

12+13

2

2+3

5

6+7

7

9

10

11

12

14

Qua bang so sanh ta thay hai ban co nhng bai ke khac nhau nh: ke so 3, so 9 (ban Han) va ke so 4 (ban Pali). Va nhn vao bang tren, gia hai van ban co 10 bai ke, ngha eu giong nhau. Nhng trong o, ban Pali co 3 ke oi cho nen 13 bai ke ban Pali tng ng vi 10 bai ke cua Ban Han. e hieu ro hn, xin trch dan va phan tch ke so 5 (ban Han) tng ng vi ke so 6, 7 (ban Pali):

Th nh hau thach.

Phong bat nang di

Tr gia y trong

Huy d bat khuynh

Th nh tham uyen.

Trng tnh thanh minh.

Tue nhan van ao

Tam tnh hoan nhien

Dch:

 
Nh tang a vng chac,

Gio thoi chang ong lay.

Ngi tr tam an nh,

Khen che chang oi thay.
Nh ho nc rat sau

Trong lang, sang mot mau.

Ngi tr hue nghe ao,

Tam thanh tnh het sau

 

Selo yatha ekaghano,

vatena na samrati,

evam nindapasamsasu,

na saminjanti pandita.

Ya hapi rahado gambhiro,

vippasanno anavilo.

Evam dhammani sutvana,

Vippasdanti pandita.

Nh a tang kien co,

Khong gio nao lay ong

Cung vay gia khen che,

Ngi tr khong giao ong

Nh ho nc sau tham

Trong sang, khong khuay uc.

Cung vay, nghe chanh phap

Ngi tr hng tnh lac

Qua bai ke, ban Han dch "Nh tang a vng chac " cung giong nh Pali "Nh tang a kien co". V ch "Hau" la chieu day, ngha la cai g tot hn, nhieu hn ong ngha vi "Ekaghano: kien co". Tng t, ch "Di" la di i, dep i. Cho nen ngi tr biet t kiem soat lay mnh, khong c bong bot, soi noi va cung khong c nan long trc moi thang tram cua cuoc i ma phai gi tam vng chac nh tang a kien co, vng chac kho long lay chuyen. Mot khi at c trang thai nh the, ta se gat hai c ket qua an tnh, hanh phuc va tr hue nh Ban Han dch "Nh ho nc rat sau" cung giong Pali "nh ho nc sau tham". V ch "Tham" la be sau cua cai ao, ho th ngha tng ng vi "gambhira" dch la sau tham. Cho nen nc trong ho yen lang va trong suot, khong co chut can nao. Cung dng nh the ay, ngi tr (hay Pandita) khi nghe phap th tam cua ho se vo cung thanh tnh. ao Phat lay tam thanh tnh lam cot yeu nh: at Phat goi la Tnh o, cho tu hanh goi la Tnh That v.v...Con ngi tu hanh cau c ve ni Phat goi la vang sanh Tnh o. The nen, tam ngi thien tr (pandita) tr nen trong sang, c vui thch hay c hng tnh lac (vippasdat).

7/ Ban Han: PHAM LA HAN Ban Pali: PHAM A LA HAN

Pham nay cua hai van ban bao gom nhng bai ke e cap en con ngi noi li chan chanh th thoat c cai duc, tam khong con am trc. Tc la bac tu hanh a oan tan moi lau hoac goi la Bac ng Cung, ang c tri, ngi cung dng. Bac A La Han con goi la Vo sinh, diet tr c moi thang thuc troi buoc bang tr hue va chng ngo Niet Ban, khong con tai sanh na. ieu ac biet hai ban eu co so lng bai ke bang nhau, va noi dung cua tng bai ke cung giong nhau, t ke so 1 en ke so 10. e hieu ro hn, xin trch dan va phan tch ke so 1cua hai van ban.

Kh ly u hoan

Thoat nhat thiet

Phc ket d giai

Lnh nh vo noan

Dch:

Trc xa la sau nao,

Se giai thoat tat ca.

Moi troi buoc a bo,

Lanh lung chang hi am.

 

Gataddhino visokassa

Vippamuttassa sabbadhi

Sabbaganthappahnassa

parilaho na vijjati

ch a en, khong sau,

Giai thoat ngi tat ca,

oan tr moi buoc rang,

V ay khong nhiet nao

Qua bai ke, e cap en pham hanh v A La Han (La Han) co hai nhiet o tinh than va vat chat. oi vi ngi a trai qua suot cuoc hanh trnh, cham dt moi u phien (u hoan) tc la a en ni (gata), thoat khoi s buon rau (visoka). V khi con song, v A La Han con tho cam nhiet o cua the xac, nhng khong quan tam en. Con sc nong tinh than, nhiet o cua tham vong, hay la tham ai v ay khong con na. Ngha la v ay hoan toan sieu thoat, la giai thoat tat ca la giai thoat (vippamatta) khap moi ni (sabbadhi). V ay cat t moi troi buoc nh: Tham muon, oan ghet, v.v...V khi ho cam xuc, v ay khong co sau muon, than van. V ay ch cam giac mot cam tho, tc cam tho ve than, khong cam tho ve tam. V ay nh that tue tri s tap khi, s cham dt v ngot, s nguy hai va s xuat ly cua moi cam tho. V Thanh A La Han khong con b troi buoc cua au kho, hoan toan sieu thoat, hoan toan t do, thoat ra khoi moi dnh mac oi vi than ngu uan.

8/ Ban Han: PHAM THUAT THIEN Ban Pali: PHAM NGAN

Pham nay cua hai van ban vi noi dung chnh yeu can nam bat la c Phat khuyen khch chung ta nen tm cau chat lng tu tap hn la so lng. o chnh la tap hp nhng bai ke y noi ngi hoc kinh, phan ln khong can hoc nhieu ma can phai hieu ro. Vi hai ban Han va Pali eu co 16 bai ke tng ng vi nhau, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

2

5

5

9

9

13

13

2

1

6

6

10

10

14

14

3

3

7

7

11

11

15

15

4

4

8

8

12

12

16

16

Qua bang so sanh, e tm hieu sau ve pham nay, xin trch dan va phan tch bai ke so 2 (ban Han) tng ng vi ke so 1 (ban Pali).

Tuy tung thien ngon

Bat ngha ha ch

Bat nh nhat ngha

Van hanh kha o

Dch:

Dau tung c ngan li

Vo ngha co ch g

Chang bang hieu mot ngha

Nghe thc hanh c o.

 

Sahassam api ce vaca

anatthapadasamhita,

ekam atthapadam seyyo

yam sutva upasammati

Dau noi ngan ngan li

Nhng khong g li ch

Tot hn mot cau ngha

Nghe xong, c tnh lac.

Qua bai ke, ban Han dch: "Dau tung c ngan li", con ban Pali "Dau noi ngan ngan li", ngha eu nh nhau. V "tung hay noi" van la mot, cho nen du noi ranh rot nh tung c ngan li; cung nh noi ngan (sahassa) li noi (vaca) nhng khong g li ch. That la "Vo ngha co ch g?" chang bang hieu mot ngha. Ch "ngha" ay c hieu la y ngha cua giao phap, neu nghe va thc hanh th c o hay c tnh lac (upasammati). V hay "upasammati" theo nha Phat bao rang: Ngi ta coi i nay la coi kho, phai tu theo phep cua Phat la vt qua be kho. V the xuat gia tu hanh goi la the o, nh sau phep Ba La Mat: bo th, tr gii, nhan nhuc, tinh tan, thien nh, tr tue goi la luc o. Ngha la sau phep khien ngi trong be kho tu se sang coi giac vay.

9/ Ban Han: PHAM AC HANH Ban Pali: PHAM AC

Pham nay cua hai van ban eu tap hp nhng bai ke neu len li ch trong viec gn gi tam cho c thien lanh va nen xa lanh ieu ac xau nh chung ta lanh xa con ng nguy hiem. c Phat khuyen chung ta khong nen xem thng ieu ac ma thng xot cho nhng ngi lam ac, toi bao khong the tranh c hoan nan. Vi ban Han 22 bai ke va ban Pali 13 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

4

3

6

5

10

7

20

11

2

2

5

4

9

6

17

10

21

12

Qua bang so sanh ta thay gia hai van ban co nhng bai ke khac nhau nh: ban Han ke so 3, 7, 8, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 22; con ban Pali ke so 8, 9, 13. Va nhn vao bang, co 10 bai ke ngha eu giong nhau. e hieu ro hn, xin trch dan va phan tch ke so 21 (ban Han) tng ng vi ke so 12 (ban Pali).

Phi khong phi hai trung,

Phi an sn thach gian

Mac nang th x

T mien tuc ac ng

Dch:

Dau h khong, bien ca.

Hay nui a xa xoi.

Khong ni nao tranh khoi.

Qua ac nghiep gay roi

 

Na antalikkhe na samuddamajjhe

na pabbatananam vivaram pavissa

na vijjati so jagatippadeso.

Yatthatthito munceyya papakamma

Khong tren tri, gia bien.

Khong lanh vao ong nui

Khong cho nao tren i

Tron c qua ac nghiep

Qua bai ke, giup chung ta thay c ban Han dch: "Dau h khong, bien ca" cung nh ban Pali dch: "Khong tren tri, gia bien". V "h khong" la khong gian rong ln, bao la, bao phu ca the gii ma t ng "antalikkhe" dch la tren tri. Con "hai trung" tc la bien ca menh mong th tng ng vi ng "samaddamajjhe" dch la gia bien. V the, khong phai tren tri, gia bien hay hang nui ma ngi tao nghiep ac lai co the tm c mot ni nao o tren the gian e tron lanh hau qua cua hanh ong bat thien ma mnh a gay ra. ung theo giao ly cua c Phat day, khi tao nghiep ac th khong the hoi lo hay gian lan bang cach nao ma ta co the thay oi c nh luat nhan qua, cung khong the lan tron ni nao tren the gian dau tri rong menh mong, gia ai dng sau tham, hoac tham sn cung coc ma ta tranh khoi hau qua cua nghiep a tao.

10/ Ban Han: PHAM AO TRNG Ban Pali: PHAM HNH PHAT

Pham nay cua hai van ban gom nhng bai ke khuyen khch chung ta tuyet oi on hoa, khong nen gay ton hai bat luan vi mot chung sanh nao. Tm cau hanh phuc cho mnh va cho ngi, khong dung gay va hnh phat gay ton hai chung sanh. c Phat day: Ngi Phat T phai co long t, phai gi lay hanh khiem ton, t che lay mnh va nghiem tr trau doi gii c e tieu tr moi kho au. Vi ban Han co 14 bai ke, con ban Pali co 17 bai ke, ta co the lap bang oi chieu nh:

 

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

Han

Pali

1

1

4

6

7

11

10

14

2

4

5

9

8

12

11

15

3

5

6

10

9

13

12

16

Qua bang so sanh ta thay gia hai van ban co nhng bai ke khac nhau: ke so 13, 14 (ban Han) vi ke so 2, 3, 7, 8 (ban Pali). Va nhn vao bang, lai thay co 12 bai ke giong nhau. e hieu ro hn, xin trch dan va phan tch ke so 8 (ban Han) tng ng vi ke so 12 (ban Pali).

Xa trach s hu

Tai hoa phan thieu

T nhap a nguc

Nh th vi thap

Dch:

Chnh nha ca tai san

B la chay tieu tan

Mi la sau khi chet

Phai oa vao a nguc

 

Athav assa agarani

aggi dahati parako

kayassa bheda duppanno

nirayam sopapajjati

Hoac phong oc nha ca

B hoa tai thieu ot

Khi than hoai mang chung

Ac tue sanh a nguc

Qua bai ke, ban Han dch "Chnh nha ca tai san" ngha cung giong ban Pali dch "Hoac phong oc nha ca". V "xa trach", ngha la nha ca tng ng vi "agara" dch la nha, cho . Neu gay tao thien ac th phc hoa se theo than nh: nha ca b la (hay aggi) chay tieu tan; hay ot chay (dahati) la do gay tao ac nghiep ma phai chu lanh tai hoa. Cho nen, sau khi chet th oa vao canh kho a nguc tc la "niraya".

[Ve au Trang]

[Tr Lai Phan Trc]   {Xem tiep Phan 4]