Door de verkoop van illegale CD’s loopt de handel jaarlijks 8,5 miljard en de Nederlandse overheid drie miljard gulden mis. Diverse instanties speuren naar de illegale software, maar volgens het boekje doen. Van Dalfsen en Pullen BV. is zo'n bedrijf.

's Ochtends vroeg staan er twee mensen aan de deur die dicht bij me komen staan, met pasjes zwaaien en roepen: 'Politie! Recherchebevoegdheid! Inval! Softwareonderzoek!' Een hele stortvloed van woorden," zegt een gedupeerde van Veuger, Van Dalfsen en Pullen BV (VDP) dat zich als juridisch adviesbureau afficheert. "Ik was perplex, overrompeld. Ze wilden Crazy Byte nummer 14 hebben, een verzamel CD-rom. En ze wilden mijn computer zien. Als ik niet meewerkte, zou de politie erbij gehaald worden. Ze namen vier CD-roms mee. Een paar dagen later kreeg ik een rekening van bijna 15.000 gulden. Dat bedrag moest ik binnen zeven dagen betalen. Zo niet, dan moest ik 35.000 gulden ophoesten.'

De schade die Nederlandse leveranciers van softwarepakketten lijden door het gebruik van illegale kopieën loopt in de miljarden. In Nederland is 53 procent illegale software in gebruik, vooral omdat de consument zich met de aanschaf van dergelijke software soms vele honderden guldens kan besparen. Het is niet moeilijk om er aan te komen. Via contacten op Internet, en meer nog op markten, braderieën of in voetbalkantines is volop illegale software beschikbaar. Als het illegaal gebruik met de helft zou afnemen, stijgt de omzet van die Nederlandse softwarebedrijven jaarlijks met 8,5 miljard gulden. De Nederlandse overheid zou dan nog eens drie miljard extra aan belastingen binnenkrijgen en de werkgelegenheid in de softwarebranche zou met 2 7.0 0 0 banen stijgen. Geen wonder dat softwarefabrikanten graag zien dat illegale software wordt opgespoord. Zo is er de Business Software Alliance die samen met politie en justitie piraterij tracht te bestrijden. Maar er zijn ook anderen die daar brood in zien, zoals Veuger, Van Dalfsen en Pullen BV uit Genemuiden, die door hun werkwijze in opspraak zijn gekomen. Het onderzoek dat het Ministerie van Justitie naar die werkwijze doet, zal op korte termijn worden afgerond.

Op het adres in Genemuiden waar VDP is gehuisvest, blijkt een waslijst aan holdings, beheermaatschappijen en BV's geregistreerd te staan; 23 stuks in totaal en allemaal eigendom van Gerard en Harry van Dalfsen. De broers doen niet alleen in het opsporen van illegale software, maar ook in de fabricage van automatten en gordijnen, de handel in textiel en zelfs de verkoop en ontwikkeling van softwarepakketten. De jongste loot aan de BV-stam betreft een variant op de opsporingsactiviteiten van Veuger cs: het bedrijf Vincas, dat sinds juli van dit jaar belas tingdeurwaarderstaken uitvoert ten behoeve van -nota bene- overheidsinstantjes.

Harry van Dalfsen, mede-eigenaar van VDP, zegt niet op de hoogte te zijn van een onderzoek door Justitie. Hij zou ook niet weten waarom dat wordt gedaan: "In de zeven, acht jaar dat wij bestaan heb ik nooit één klacht gehad. Wij zijn een gedegen juridisch adviesbureau. We hebben ons altijd zorgvuldig en correct gedragen. We hebben ons nooit uitgegeven voor vertegenwoordigers van de politie. Ik snap niet dat mensen zeggen dat wij ze intimideren."

Eén van de betrokkenen: "Ik werd wel degelijk geïntimideerd. Er wordt geroepen dat ze de politie erbij halen als je ze niet binnenlaat, of dat ze wel even terugkomen met een huiszoekingsbevel. En ook intimiderend omdat je kort daarop een brief krijgt waarin wordt gesteld dat je een schikking van soms duizenden guldens aan ze moet overmaken, terwijl ze tijdens de huiszoeking niet zeggen te weten hoeveel het bezit van een illegale CD je gaat kosten. Wel vertellen ze je dat de hoogte van de schikking omlaag gaat als je andere mensen aangeeft die illegale CD’s in hun bezit hebben."

Van Dalfsen: "Als u mijn mensen ziet die bij de particulieren langsgaan, dan zou u er om lachen. Hoezo intimiderend? Dat zijn allesbehalve body-guards. Dat we nu negatief in de publiciteit komen, komt, begrijp ik, alleen uit het feit dat men zich achteraf pas realiseert dat ze ons helemaal niet binnen hoefden te laten."
Maar de particuliere softwaregebruikers zijn niet de enigen die klachten hebben over de werkwijze van VDP. 'In het prille begin hebben we een contract gesloten met Veuger," zegt Gerda de Visser, directeur van VNU Interactive Media BV. "Toen er geluiden kwamen dat dat bureau op een laakbare wijze illegale software opspoorde, heb ik vier weken geleden het contract opgezegd. Wij willen niets met rare overvaltechnieken te maken hebben. Bovendien was hun werkwijze voor ons van weinig waarde." Op verzoek faxt De Visser een overzicht van de bedragen die VDP dit jaar aan VNU Interactive Media overmaakte. In totaal werd niet meer dan f 96,66 gulden op de rekening van VNU gestort.' Ik weet niet of dat inderdaad het bedrag is wat zij voor ons aan illegale software in beslag hebben genomen," zegt De Visser. "Het is zo ondoorzichtig hoe zo'n bedrijf werkt. Het kan best zijn dat ze voor 25 duizend gulden claimen en ons maar een paar tientjes betalen."

Ook het Nederlandse softwarebedrijf Davilex dat wereldwijd actief is, zegde de samenwerking met VDP op. "Ten eerste omdat we ons hebben aangesloten bij de Business Software Alliance," zegt Colijn van Noort, manager algemene zaken van Davilex. "Maar ook omdat VDP zich niet aan de afspraken hield. Wij wilden juist de handelaren een halt toe roepen, maar zij spoorden vooral software op bij particulieren. Daar schieten we niks mee op. Ook al omdat VDP door hun werkwijze negatief in het nieuws kwam. Ik heb zelf mensen gesproken die door hen benaderd zijn en ik moet zeggen: hun handelwijze leek mij wel intimiderend. Dat kunnen wij als bedrijf niet gebruiken. We hebben VDP daar meer dan eens voor op het matje geroepen, maar uiteindelijk veranderde er niet veel." Van Dalfsen bevestigt dat Davilex de samenwerking heeft opgezegd, maar zegt dat ze voor het sluiten van een contract altijd hun werkwijze uitleggen e vertellen hoe zorgvuldig die is." Zorgvuldig? In de enige rechtszaak ooit tegen VD aangespannen, sprak de rechter in kort geding begin dit jaar uit dat het bureau zich juist niet aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen had gehouden die voor particuliere recherchebureaus gelden. Een duidelijk oordeel, dat volgens Van Dalfsen echte ook positief valt uit te leggen. Zijn collega Pieter Veuger: "De rechter viel in kor geding met name over de legitimatiebewijzen die wij gebruiken. Op de achterkant daarvan staat een stempel van de politie regio IJsselland. Daarom zouden wij de indruk hebben gewekt van de politie te zijn. Maar wij zijn als recherchebureau wettelijk verplicht zo'n stempel bij ons te dragen. Dat kan dus nooit onzorgvuldig zijn."

Mr. J.J.M. Cliteur, advocaat van een aantal gedupeerden, fronst de wenkbrauwen: "Wat ik kwalijk vind, is dat de heren van VDP aan de deur vertellen dat ze met de politie en een huiszoekingsbevel zullen terugkomen als men hen niet binnenlaat. Dat is misleiding, want zo werken die dingen niet. Zo worden mensen bedreigd. Ik zou daar behoorlijk kwaad om worden." Er is wel meer mis met de werkwijze van het bureau Veuger, Van Dalfsen en Pullen, vindt Cliteur: "Belangrijk in dit soort zaken is wat wij noemen de monsterneming'. De CD's die door VDP in beslag zijn genomen, zijn nooit ter plekke verzegeld. Dus achteraf is nooit vast te stellen wat bij wie is meegenomen. Na huiszoeking kan er wel van alles in die hoesjes worden gestopt. Ik weet tot op heden niet of de programmatuur die is meegenomen illegaal is of niet. En als het al illegaal zou zijn, dan vraag ik me af of de schades die softwarebedrijven lijden zo hoog zijn als VDP doet voorkomen. Een dag na een huiszoeking ligt er al een brief op de mat waarin staat welke software is aangetroffen. Wil je echt nagaan welke programmatuur op CD's staat, dan heb je daar veel meer tijd voor nodig. VDP heeft desondanks enorm hoge bedragen gevorderd van particulieren. Dat zijn geen mensen die programmatuur in hun bezit hebben om handel mee te drijven. Er zijn er die hun auto hebben verkocht om de opgelegde schikking te kunnen betalen. Terwijl ik zeg: betaal voorlopig niets."

Of zo'n advies nog nodig is, is maar de vraag. Veuger, Van Dalfsen en Pullen BV blijkt de opsporingsactiviteiten -althans voorlopig- te hebben gestaakt. "Door alle verhalen blijkt dat niet valt op te treden tegen het bestaan van illegale software," zegt Harry van Dalfsen verongelijkt. "We laten onze goede naam niet verder door het slijk halen. Het resultaat is alleen wel dat wij nu worden geregeerd door crimineel gedrag.

Door Dick Blom