Make your own free website on Tripod.com

So Sanh Phap Cu

Home Thuyet Phap TTDongChanh99 Tho, Van ... Hoi Vien Gia Dinh Phat-Tu English Sutras Diem Sach Book Review Dharma Talks Diem Bao NEFBA Feedback Our Members Our Activities Ngoai Dien Kinh Tieng Viet Sinh Hoat Hoi PGDBF Tin Tuc Phat-Giao

Nghien Cu So Sanh Van Ban Kinh Phap Cu Ch Han Va Ch Pali

Thch N Nguyet Chieu

A. DAN NHAP

Kinh PHAP CU la mot bo Kinh rat xa, c xem la kinh Li Vang cho nhng ai co ch nguyen tu tam, dng tanh e tien than tren lo trnh hanh ao giai thoat. T lau kinh Phap Cu a tr nen quen thuoc vi Tang Ni va Phat T Viet Nam ngay nhng cau mang tnh ca dao, dan ca lam cho moi ngi de oc, de nghe, de hoc, de hieu v.v...dan dan co s an sau, bam re vao long Dan Toc, gop phan khong nho trong viec xay dng, nang cao pham gia con ngi. T o nhng oa hoa ao c-tr hue cua Phat Giao von co sac va hng thm ngat lai la ngi ban co tri luon em en nguon cam hng, an ui, nang , ho tr va cai thien i song tam linh trong nhng bc thang tram cua cuoc song. Trong suot 45 nam thuyet giang giao phap, c Phat a dung vo so phng phap e hoa o chung sanh. Nhng phng phap ay eu co cha nhng bai ke ngan gon, ham xuc, thu v, tinh tuy, hu ch va ung theo chan ly. o chnh la nhng cau Phap Cu nam tan mat trong Kinh- Luat- Luan thuoc Nam Truyen va Bac Truyen. Do vay, sau khi c Phat nhap Vo D Niet Ban th kinh Phap Cu tr thanh ang van bat hu cho ca hai gii Tai Gia va Xuat Gia.

Chnh s lan truyen rong rai cua kinh Phap Cu nen dan dan de dan ti viec sai khac ve ngon t va y ngha cua kinh so vi nguyen ban. V the, khi mi xuat gia hoc ao lien bat gap trong quyen "Sa Di Luat Giai" cua Hoa Thng Hanh Tru, phan Qui Sn Canh Sach, trang 497 co oan viet:

"c Nh Lai diet o cha bao lau, co mot ong Ty Kheo, lam tung bai ke trong kinh Phap Cu: "Neu ngi song tram tuoi, chang thay con Hac gia di nc, chang bang song mot ngay ma ang thay ro o" khi ay ngai A Nan Ton gia nghe roi nguoi than than rang: "Chanh Phap Nh Lai sao ma diet mau lam vay!" Roi noi vi Thay Ty Kheo kia rang: Tha Huynh! c Phat, Ngai noi: "Neu ngi song tram tuoi chang thay sanh diet, chang bang song mot ngay ma thay ro o". Ong Ty Kheo ay bay gi tr ve thuat lai vi Bon s, s noi: "i! Ong A Nan gia ca, noi hay lam lon khong nen tin vay. Ngi c ve tung nh trc i."

Oi! Xet nh xa i chanh phap hay con lam lon nh the o. Huong i bay gi cach Phat a xa, khong gan Thay hay Ban gioi, lam sao noi ra cho nham Kinh Luat ay ?"

Qua oan trch tren, ngi viet nhan thay nguyen nhan co s nham lan gia ch "sanh diet" vi "hac gia" la xuat phat t s truyen khau cua kinh, truyen t ngi nay qua ngi no nen dan en s sai khac. Nh theo ban PaLi cau 113 trong Pham Ngan, tc la cau 14 cua ban phu luc pha sau cho biet: " Yo ca vassa- satam jve apassam udaya vyayam" (Ai song mot tram nam ma khong thay sanh t). Va theo ban Prakrit cau 317 cho thay: "Ya ji vasa s ado jiv apas u udaka - vaya". (Ai song mot tram nam ma khong thay sanh t). Do lan lon ch "Udaka-vaya" dch la "Sanh t" oc nham thanh "Udaka-bakam" dch la "Hac nc". S oc nham nay cung do mot phan sau khi c Phat nhap diet, phan ong cac v To ve sau eu la goc Ba La Mon nen ho c tin tng va chap chat vao ngon ng cua mnh, khong e y en ngha cua ch dan en s nham lan nh the.

Va Thay Le Manh That cung co ban ve van e nay trong quyen T Tng "Th ban ve mot phng phap phe bnh van hoc", bo IV, so 2 (1971), tr 101-112; so 3 (1971), tr 127 134; so 6 (1971), tr 85- 106. Th Vien ai Hoc Van Hanh Sai Gon.

T s nham lan tren, ngi viet hang suy ngh : Tat ca Tang Ni sinh chung ta eu mong sao t moi ca nhan trc het phai nhn nhan ay la van e, la mau chot can phai tm hieu va nghien cu ky trc nhng kinh sach ve Phat giao that s co tnh cach li ch cho s hanh ao giai thoat hay khong? Co nh vay, chung ta mi trang b nen mong vng chac cho s hanh ao giai thoat chnh ngay con ngi mnh. T s nhan nh tong quat nh vay ma cac nc tren the gii eu a nghien cu so sanh Kinh Phap Cu nh S. LeVi, L Apramadavarga. E tude Sur les recensions des-Dharmapada, JAS (xx) 1912, 203-94; va ngi nghien cu The Gandhar by John Brought (London, Oxford University Press, 1962); con Viet Nam nc ta th cha thay ai so sanh kinh Phap Cu. ay la ly do ngi viet chon e tai: "Nghien cu so sanh van ban kinh Phap Cu ch Han va ch Pali."

Kinh Phap Cu co tam quan trong trong kho tang Phap Bao Phat Giao, nen c dch ra nhieu th tieng nhat. Hau het cac ngon ng quan trong tren the gii eu co ban dch kinh Phap Cu va nhieu tac gia a xem tap nay nh mot Thanh Th cua ao Phat. Rieng tieng Viet, hien nay Kinh Phap Cu co kha nhieu ban nh sau:

bulletKinh Phap Cu do H.T Thch Tr c dch t ban Han van cua Phap S Lieu Tham (t ban Pali sang Han). Ban nay c xuat ban lan au tien vao nam 1959 va en nay c tai ban nhieu lan.
bulletKinh Phap Cu do A Nam Tran Tuan Khai dch t ban Anh-Han oi Chieu Hoa dch 1963 cua soan gia Thng Ban ai nh.
bulletKinh Phap Cu do Pham Kim Khanh dch t Pali-Anh cua . Narada ngi Tch Lan, c xuat ban nam 1971.
bulletKinh Phap Cu do H.T Thch Minh Chau dch t ban Pali, c trng Cao Cap Phat hoc Viet Nam an hanh 1989, nay la Hoc Vien Phat Giao Viet Nam.
bulletThi Hoa Phap Cu Kinh do Tnh Minh dch t ban tieng Anh cua .. Narada 1990.

Hau het cac van ban tren eu co nguon goc t ban Tch Lan 26 pham 423 bai ke do cac dch gia dch t tieng Han, tieng Pali, tieng Anh. Ngoai ra, kinh Phap Cu con co nhieu d ban nh:

Han dch Phap Cu kinh. Ban nay do Ngai Phap Cu ngi An the ky th I trc Cong Nguyen tuyen tap, nhom Ngai Duy Ky Nan i Ngo Tam Quoc dch sang Han, c thau vao ai Chanh Tan Tu ai Tang Kinh. TK 210 t 559 a1 575 b10.

Phan ban u a Na pham, con goi O-a-Nam Pham, theo cau Xa Luan Quang Ky quyen 1 noi cung do Ngai Phap Cu tuyen tap, co Phan ban lu hanh An o.

Tang dch Phan ban u-a-Na pham vi ten la Che-du-brjod-pahi tshoms, nam trong ai Tang Kinh Tay Tang.

Kinh Phap Cu ngoai van ban va d ban nh a ke tren, lai co kinh Phap Cu Th Du vi nhng d ban nh sau:

bulletPhap Cu Kinh chu (Dhammapada-tthakatha) Cua Ngai Phat am (Buddha-Ghosa) The ky th V viet bang van Pali.
bulletHan dch Phap Cu Th Du Kinh (Thuoc ng he Pali) cung chnh e giai thch y ngha, nhan duyen truyen tch cua ke Phap Cu.
bulletHan dch Xuat Dieu Kinh do Ngai Tang Gia Bat Trng va Truc Phat Niem dch vao nam 398.
bulletTang dch u-a-Na Pham Chu Giai (Che-du-brjod-pahi tshoms-Kyirnam-parthrelpa).

Cac bai ke Phap Cu Th Du nay cung dch ra tieng Viet nh:

bulletKinh Phap Cu Th Du-Dch gia Thch Minh Quang, nha xuat ban TP.HCM-1994.
bulletKinh Phap Cu Th Du-Dch gia Thch Thien Phat, nha xuat ban TP.HCM-1997.
bulletChu Giai Kinh Phap Cu (Dhammapadatthakatha). Tac Gia: Bhadantacariya Buddhaghosa. Dch Gia: Trng Lao Phap Minh, nha xuat ban TP.HCM-1997
bulletTrch Truyen Phap Cu-Dch Gia T.V.Vien Chieu, nha xuat ban TP.HCM-2000.

V vay, khi i vao nghien cu so sanh kinh Phap Cu, ngi viet that vo cung ngan ngai vi so van ban va d ban kha nhieu. Muon co cai nhn nhat quan ve li Phat day, ngi viet quyet chon hai van ban co c s: 1. Kinh Phap Cu - nguyen tang Pali do H.T. Thch Minh Chau dch. 2. Kinh Phap Cu ai Chanh Tan Tu ai Tang Kinh, TK 210 t 559 a1-575 b10, e so sanh s giong nhau va khac nhau nh the nao? Tai sao co s d biet nay? ay la van e ma ngi viet can muon tm hieu ve giao ly nguyen thuy e lam ngon uoc soi ng dan loi cho hanh gia i en giai thoat, giac ngo nh c Phat tng day:

"Ke mat ngu cho rang em rat dai, ngi l khach met moi cho rang ng hay con xa the nao? Th cung nh the ay, ke nao cha tm c chan ly, hang phai b sanh t luan hoi trong thi gian vo tan."

Dhammapada- ke so 60

S that, vi tinh than i tm mot gia tr ch that ve kinh Phap Cu ma tap tieu luan nay c ra i. Va lai, cung co duyen may c hoc di mai trng Hoc Vien Phat Giao Viet Nam tai Thanh Pho Ho Ch Minh, lai c gap Giao S Tien S Le Manh That ong y hng dan e tai nay, nen co c hoi e hoan thanh tot tieu luan. Vi s rong ln cua e Tai, ngi viet xin ch tap trung mot so bai tung pho bien nhat trong cac pham cua kinh Phap Cu.

Mac du, no lc het sc mnh va co gang rat nhieu trong khi viet nhng khong sao tranh khoi nhieu ieu thieu sot trong viec tm hieu va trnh bay li Phat day. Knh mong Giao S hng dan cung Ch Ton c, cac ban ong hoc, ch v thien tri thc t bi hoan hy ch giao e kien thc Phat Hoc c tang bo./.

Phc Vien T, ngay 17/12/2000.

Knh but

Ni Sinh: Thch N Nguyet Chieu

(Nguyen Anh)

B. SO SANH VAN BAN KINH PHAP CU CH HAN VA CH PALI

I. VAN E VAN BAN CH PALI:
Tat ca Kinh ien ch Pali phan thanh 5 Nikaya: 1. Dgha-Nikaya (Kinh Trng Bo); 2. Majjhimanikaya (Kinh Trung Bo); 3. Samyuttnikaya (Kinh Tng ng); 4. Anguttaranikaya (Kinh Bo Tang Chi); va 5. Khuddakanikaya (Kinh Tieu Bo) th Dhamma-pada (Kinh Phap Cu) la mot Kinh thuoc kinh th 5-Tieu Bo Kinh (Khuddakanikaya) trong kinh tang Pali.

Vay "Dhammapada" ngha la g? Dhamma dch la Phap, Pada dch la Cu (cau). Dhammapada tc la nhng cau ghi chep lai li day c Phat, nen thng c dch la Phap Cu.

Ch "Dhamma" la Phap, co nhieu ngha nh chan ly, giac ngo, giai thoat ham cha: la giao phap, chanh phap, chan ly c c Phat khai th; la Phat ngon, phap ng hay nhng li giao huan cua c Phat ve chn, thien, my; la ky luat, phep tac, tn ngng hnh thc sinh hoat cua Phat Giao.

Ch "Pada" la Cu (cau) ngha la ng loi, loi i, nen tang can ban. Pada cung co ngha la ban chan, bc chan.

Cuoi cung, "Dhammapada" co the co ngha la nhng ban chan hay bc chan a en chan ly giac ngo, giai thoat; a en chan, thien, my.v.v...c hieu nh la "con ng chan ly, con ng ao hanh."

Kinh Dhammapada theo truyen thong c xem la bo kinh c kiet tap vao ky kiet tap th nhat, ngay ba thang sau khi c Phat nhap Niet Ban. Co the noi ay la mot cuon kinh cha ng mot cach gon ghe, ay u giao ly nguyen thuy cua c Phat. Hay noi mot cach khac la mot cuon kinh chon loc nhng li day cua c Phat Thch Ca Mau Ni khi con tai the. Ngai a truyen day trong khoang ba tram trng hp giao hoa khac nhau trong suot 45 nam thuyet phap o sanh, Ngai a giang nhieu phap ng cha ng ngha ly tham thuy e ci m nghiep kho cho chung sanh ma a ho en Niet Ban an lac. Nhng giao phap ay c trnh bay di hnh thc cac bai ke n gian va suc tch gom phan ln la bon cau, thnh thoang len en sau cau va moi cau gom co tam am ong eu, cu the qua 423 gatha (bai ke) chia lam 26 vagga (pham) nh sau:

 
01 Yamaka Vagga Pham Song Yeu 20 bai ke
02 Appamada Vagga Pham Khong Phong Dat 12 bai ke
03 Citta Vagga Pham Tam 11 bai ke
04 Puppha Vagga Pham Hoa 16 bai ke
05 Bala Vagga Pham Ngu 16 bai ke
06 Pandita Vagga Pham Hien Tr 14 bai ke
07 Arahanta Vagga Pham A La Han 10 bai ke
08 Sahassa Vagga Pham Ngan 16 bai ke
09 Papa Vagga Pham Ac 13 bai ke
10 Danda Vagga Pham Hnh Phat 17 bai ke
11 Jara Vagga Pham Gia 11 bai ke
12 Atta Vagga Pham T Nga 10 bai ke
13 Loka Vagga Pham The Gian 12 bai ke
14 Budda Vagga Pham Phat a 18 bai ke
15 Sukha Vagga Pham An Lac 12 bai ke
16 Piya Vagga Pham Hy Ai 12 bai ke
17 Kodha Vagga Pham Phan No 14 bai ke
18 Mola Vagga Pham Cau Ue 21 bai ke
19 Dhammattha Vagga Pham Phap Tru 17 bai ke
20 Magga Vagga Pham ao 17 ba ke
21 Pakinnaka Vagga Pham Tap Luc 16 bai ke
22 Niraya Vagga Pham a Nguc 14 bai ke
23 Naga Vagga Pham Voi 14 bai ke
24 Tanha Vagga Pham Tham Ai 26 bai ke
25 Bhikkhu Vagga Pham Ty Kheo 23 bai ke
26 Brahmana Vagga Pham Ba La Mon 41 bai ke

Moi pham at trong tam vao mot e tai chnh, nh "Pham Tam" tap hp cac bai ke ve tam, ngha la tinh than khong hnh nhng tao tac khong mat; hay "Pham A La Han" tap hp cac bai ke noi ve con ngi noi li chan chanh th thoat c duc, tam khong con am trc.v.v...Tat ca 26 Vagga (pham) trong Kinh Dhammapada-Phap Cu eu thch hp vi tam tnh trnh o va can c khac nhau cua ngi nghe.

II. VAN E VAN BAN CH HAN:
Can c vao bai ta cua Kinh Phap Cu, TK 210 t 566 b14 c 26, qua trnh hnh thanh van ban ch Han c trnh bay nh sau:

"Ke am Bat la yeu ngha trong kinh. am o la Phap, Bat o la Cu, ma Kinh Phap Cu co vai ban e phan biet. Co bo gom 900 bai ke, hoac co bo 700 bai ke va 500 bai ke. Ke la li uc ket lai cung giong nh thi tung vay. o chnh la c Phat thay s viec neu len chang phai Ngai noi trong cung mot luc ma tat ca eu co nhan duyen c phan bo chat che trong cac kinh. c Phat la bac Nhat Thiet Tr, tanh cua Ngai la mot bac ai nhan cho nen Ngai thng xot chung sanh ma xuat hien ni i, m bay ao ngha e cu o con ngi. Trong 12 bo kinh, tong quat yeu ngha cua tng the loai ma chia ra lam nhieu bo. Sau khi c Phat nhap diet, Ngai A Nan trung tuyen lai 4 bo A Ham (Trng A Ham, Trung A Ham, Tap A Ham, Tang Nhat A Ham). Kinh khong co dai ngan, m au ngai A Nan eu tung: Nghe nh vay, va ni chon c Phat thuyet phap, la ni dien at nhng li ay u t thuyet cua Ngai. Sau o, nam bo Sa Mon moi moi sao chep ra thanh ke 4 cau hoac 6 cau trong cac kinh roi so sanh, phan nh y ngha vao cac ieu chng ma phan biet th loai, tng pham. oi vi 12 bo kinh khong au khong tham cu rut ra va khong co mot ten goi nhat nh cho nen goi la Phap Cu. Cac Kinh la phap ngon, phap cu do t phap ngon ma co ra vay. Gan ay ngi ho Cat co lu truyen 700 bai ke, ngha cua ke rat sau xa, ngi dch ra rat nhieu. Do ngha ly an sau trong kinh ma khien cho ngi dch lan lon. Ch co c Phat la kho gap, giao phap cung kho ma nghe c. Lai na, Ch Phat xuat the Thien Truc nen ngon ng Thien Truc vi Han ng khac am. Sach cua Thien Truc goi la Thien Th, li am noi goi la Thien Ng. Do ngon ng va s vat bat ong nen truyen at s chan that chang phai la chuyen de. Ngai Lam ieu, An Hau The Cao, o Quy Phat ieu dch t tieng Phan ra tieng Trung Hoa, s that at c the cua ngon ng nhng viec ay kho co ngi ke tha. Ngi sau lu truyen khong the sau sac nhng van con ton trong cho quy bau nhng ban kinh, va tam cho phan nay a at c ch thu cua kinh.

Ngi au tien la Duy Ky Nan sinh ra Thien Truc vao nam th ba i Hoang Vu en Vu Xng, toi mi theo ngai Duy Ky Nan ma nhan c bo sach gom 500 bai ke, mi ngi ong ao Truc Tng Diem dch. Tng Diem, tuy gioi tieng Thien Truc nhng ma cha am hieu ay u Han ng cho nen li truyen at cua Ngai hoac con Phan ng, hoac lay ngha ma dch thanh am. V the van ngha chat phac, li cua noi khong ep, khong bong bay. au tien, Duy Ky Nan noi rang: Li cua Phat nng theo ngha ma khong dung s trau chuot ngon t, chon lay phap ma khong lay cho nghiem sc. Pham ngi truyen dch kinh c de hieu, ch nen lam mat i ngha ly cua Kinh. c nh vay la ieu hay nhat, can thiet nhat. Nhng ngi ngoi ao trang phien dch eu cho rang: Lao T noi ngon t trau chuot th khong ang tin, li ang tin th khong can hoa my. Khong T cung noi rang: Th viet ra khong het li, li noi ra th khong thau tom c het y. o la nhng li noi cua bac Thanh Nhan. Y cua bac Thanh Nhan tham thuy vo cung, nay th ngi truyen at y ngha cua tieng Phan can phai thau at c y Kinh. V the, t nhng bai ke c ngi dch ra can phai chnh ly yeu ch, ch khong can them trau chuot van chng. Neu co dch nhng cho khong hieu th thieu sot khong the truyen ay u, cho nen phan nhieu co s thieu sot, phan ln do s co ra ngoai nhng trng hp mat mat y ngha. Nhng bai ke Phap Cu nay, tuy li moc mac, chat phac ma y ch sau sac.

Van s sai, c lc ma ngha th rong ln nen s viec c dan dat trong cac kinh. Chng pham co ay u, cau cu co y ngha. Nhng ngi mi tu hoc tai Thien Truc khong hoc Kinh Phap Cu cho la vt qua th bac nhng kinh nay mi chnh la quy tac ln cho ngi mi hoc va kho tang sau kn cua ngi tham nhap. Kho co the khai m cho nhng ngi s c phan biet nhng cho lam lan, du dan chung sanh i en cho t lap. Cong sc tu hoc t, ma cho hieu biet th rong. Kinh nay, that ang cho la cot yeu va vi dieu thay! Khi xa luc truyen at kinh nay. Toi co cho khong hieu, gap luc ong Tng Diem en cho nen theo o mi tha hoi va tho nhan lay nhng bai ke nay roi c them 13 pham na, ong thi so sanh vi nhng ban co roi tang bo hieu nh lai, sap xep pham muc gom lai mot bo thanh 39 pham gom co 752 bai ke, ngo hau e cho co s bo ch va rong cho s hoc hoi."

Qua bai ta giup chung ta hieu c phan nao ve nguon goc va noi dung cua kinh Phap Cu. Kinh Phap Cu con co ten goi Phap Cu Tap Kinh, Phap Cu Tap, Phap Cu Luc, am Bat Kinh, am Bat Ke. o chnh la c Phat thay s viec ma neu len. Kinh khong co dai ngan, m au c ngai A Nan eu tung: Toi nghe nh vay va ni chon c Phat thuyet phap.v.v... Ngha la co ay u luc chung thanh tu. Sau o, nam bo Sa Mon sao chep ra thanh ke bon cau, sau cau trong cac kinh ma phan biet th loai, tng pham. Gan ay ngi ho Cat co lu truyen 700 bai ke, ngha cua ke rat sau, ngi dch ra rat nhieu. Ve sau ngai Lam ieu, An Hau The Cao, o Quy Phat ieu dch t tieng Phan ra tieng Trung Hoa. Ngi au tien la Duy Ky Nan sinh ra Thien Truc noi rang: Li cua Phat nng theo ngha ma khong dung s trau chuot ngon t, chon lay phap ma khong lay cho nghiem sc. Nhng ngi ngoi ao trang phien dch eu cho rang: Lao T noi ngon t trau chuot th khong ang tin, li ang tin th khong can hoa my. Khong T cung noi rang: Th viet ra khong het li, li noi ra th khong thau tom c het y. o la nhng li noi cua bac Thanh Nhan. Y cua bac Thanh Nhan tham thuy vo cung nay th ngi truyen at y ngha cua tieng phan can phai thau at c y kinh. V the, nhng bai ke Phap Cu nay, tuy li moc mac, chat phac ma y ch sau sac. Van s sai, c lc ma ngha th rong ln nen s viec c dan dat trong cac kinh. Nhng ngi mi tu hoc tai Thien Truc khong hoc kinh Phap Cu cho la vt qua th bac, nhng kinh nay mi chnh la quy tac ln cua ngi tham nhap. Kinh gom 2 quyen, 39 pham, 752 bai tung do ngai Phap Cu, ngi An o soan, ngai Duy Ky Nan nc Ngo dch vao thi Tam Quoc (co thuyet cho rang do ngai Chi Khiem va Truc Tng Diem dch vao nam 224) c xep vao ai Chanh Tan Tu ai Tang Kinh, TK 210 t 559a1 575 b10. Noi dung gom gop nhng bai ke do c Phat noi trong cac kinh ma bien tap thanh, c the hien moi bai ke co bon cau, sau cau, co luc tam cau; moi cau co bon ch hay nam ch. Kinh Phap Cu trnh bay cu the qua hai quyen vi 39 pham 752 bai ke nh sau:

Quyen Thng

 
10 Pham Phong Dat 20 bai ke
11 Pham Tam Y 12 bai ke
12 Pham Hoa Hng 17 bai ke
13 Pham Ngu Am 21 bai ke
14 Pham Minh Triet 12 bai ke
15 Pham La Han 10 bai ke
16 Pham Thuat Thien 16 bai ke
17 Pham Ac Hanh 22 bai ke
18 Pham ao Trng 14 bai ke
19 Pham Lao Mao 14 bai ke
20 Pham Ai Than 13 bai ke
21 Pham The Tuc 14 bai ke
Quyen Ha:

 
22 Pham Thuat Phat 21 bai ke
23 Pham An Ninh 14 bai ke
24 Pham Hao Hy 12 bai ke
25 Pham Phan No 26 bai ke
26 Pham Tran Cau 19 bai ke
27 Pham Phung Tr 17 bai ke
28 Pham ao Hanh 28 bai ke
29 Pham Quang Dien 14 bai ke
30 Pham a Nguc 16 bai ke
31 Pham Tng Du 18 bai ke
32 Pham Ai Duc 32 bai ke
33 Pham Li Dng 20 bai ke
34 Pham Sa Mon 32 bai ke
35 Pham Pham Ch 40 bai ke
36 Pham Ne Hoan 35 bai ke
37 Pham Sanh T 18 bai ke
38 Pham ao Li 19 bai ke
39 Pham Kiet Tng 19 bai ke

III. OI CHIEU GIA HAI VAN BAN CH HAN VA CH PALI:
Theo S. Levi trong L.Apramadavarga. Etude sur les recensions des Dharmapada, JAS (x.x) 1912, 203- 94 th cho rang van ban tieng Pali va tieng Han hoan toan khac nhau. Nhng theo John Brough trong The Gandhari Dharmapada. Oxford University Press lai nhan nh rang gia hai van ban tieng Pali va tieng Han co nhng ieu c ban giong nhau, ben canh o co nhng cai khac nhau theo hai quan iem: 1. van ban tieng Han co the a them "th" hay "nhng kinh khac" vao kinh Phap Cu; 2. quan iem nay th ngc lai, noi do chnh ban Pali mat. Con quan iem ban than ngi viet khi nghien cu so sanh th cam nhan gia hai van ban co mot so pham lai cha ieu cot yeu c ban ve noi dung cua tng pham la hoan toan giong nhau. Tuy nhien van ban Ch Han co 39 pham 752 bai ke th so pham va so bai ke lai nhieu hn so vi ban Pali ch co 26 pham 432 bai ke. ieu nay, co the cho rang van ban Pali b thieu mot so pham. Bi ban Han, tng pham co ghi chu tng ng tieng Pali, ta co the lap bang oi chieu nh sau:

Bang oi chieu gia van ban ch Han va ch Pali:

 

SO TH T

TEN PHAM

SO LNG BAI KE

HAN

PALI

HAN

PALI

HAN

PALI

1

0

Pham Vo Thng

Khong co

21

0

2

0

Pham Giao Hoc

Khong co

29

0

3

0

Pham a Van

Khong co

19

0

4

0

Pham oc Tn

Khong co

18

0

5

0

Pham Gii Than

Khong co

16

0

6

0

Pham Duy Niem

Khong co

12

0

7

0

Pham T Nhan

Khong co

18

0

8

0

Pham Ngon Ng

Khong co

12

0

9

1

Pham Song Yeu

Pham Song Yeu

22

20

10

2

Pham Phong Dat

Pham Khong phong Dat

20

12

11

3

Pham Tam Y

Pham Tam

12

11

12

4

Pham Hoa Hng

Pham Hoa

17

16

13

5

Pham Ngu Am

Pham Ngu

21

16

14

6

Pham Minh Triet

Pham Hien Tr

12

14

15

7

Pham La Han

Pham A La Han

10

10

16

8

Pham Thuat Thien

Pham Ngan

16

16

17

9

Pham Ac Hanh

Pham Ac

22

13

18

10

Pham ao Trng

Pham Hnh Phat

14

17

19

11

Pham Lao Mao

Pham Gia

14

11

20

12

Pham Ai Than

Pham T Nga

13

10

21

13

Pham The Tuc

Pham The Gian

14

12

22

14

Pham Thuat Phat

Pham Phat a

21

18

23

15

Pham An Ninh

Pham An Lac

14

12

24

16

Pham Hao Hy

Pham Hy Ai

12

12

25

17

Pham Phan No

Pham Phan No

26

14

26

18

Pham Tran Cau

Pham Cau Ue

19

21

27

19

Pham Phung Tr

Pham Phap Tru

17

17

28

20

Pham ao Hanh

Pham ao

28

17

29

21

Pham Quang Dien

Pham Tap Luc

14

16

30

22

Pham a Nguc

Pham a Nguc

16

14

31

23

Pham Tng Du

Pham Voi

18

14

32

24

Pham Ai Duc

Pham Tham Ai

32

26

33

0

Pham Li Dng

Khong Co

20

0

34

25

Pham Sa Mon

Pham Ty Kheo

32

23

35

26

Pham Pham Ch

Pham Ba La Mon

40

41

36

0

Pham Ne Hoan

Khong Co

35

0

37

0

Pham Sinh T

Khong Co

18

0

38

0

Pham ao Li

Khong Co

19

0

39

0

Pham Kiet Tng

Khong Co

19

0

Qua bang so sanh, giup chung ta biet c van ban Pali thieu cac pham Sau: Pham Vo Thng (th 1); Pham Giao Hoc (th 2); Pham a Van (th 3), Pham oc Tn (th 4); Pham Gii Than (th 5); Pham Duy Niem (th 6); Pham T Nhan (th 7); Pham Ngon Ng (th 8); Pham Li Dng (th 33); Pham Ne Hoan (th 36); Pham Sinh T (th 37); Pham ao Li (th 38); Pham Kiet Tng (th 39). Tong cong ban Pali thieu 13 pham-256 bai ke; va noi dung e tai cua 13 pham nay noi ve Vo Thng; Giao Hoc, Sinh T.v.v...eu at trong tam vao giao ly cua c Phat day. Theo nh chung ta thiet ngh, nhng giao ly cua c Phat day khi con tai the th Ngai khong the nao lai khong quan tam khi ban ve van e Vo Thng, Sanh T, Niet Ban.v.v...

Mat khac, theo nh bai ta cua Phap S An Thuan viet cho ban kinh Phap Cu Han Van cua s Lieu Tham co oan ghi: "Theo truyen thuyet cua Hu Bo th sau khi c Phat diet o, ai c Phap Cu (Dharmahata) tuy nen cho lan c nghe, thuan theo y ngha soan tap at thanh ten pham. Nh gom nhng cau tung day ly vo thng, lap lam pham vo thng, cho en gom nhng bai tung day ve Pham Ch lam pham Pham Ch". (Xem Ba Sa Luan 1) eu la ch cho Phap Cu, nhng theo Ngai Chi Khiem (khoang 230 T.L) trong bai ta Phap Cu cua Ngai co noi: "Nam bo chung Sa Mon eu lm lat nhng bai ke bon cau, sau cau trong cac Kinh, sap at th lp theo ngha ly roi lam thanh tng pham rieng. Cho nen goi Phap Cu. Phap Cu la ngi the ky I trc Cong Nguyen, Ngai ch lam cong viec cai bien. Bi v t cac tap Phap Cu cua ngu bo chung Sa Mon, cho en khi cac bo phai phan chia, th moi bo ieu co bien them, cai oi. Tuy nhien chung eu la trch t trong kinh Phat ra, ch khong phai do s tai bien, cai bien ma giam mat gia tr".

Cung co ngi viet: "Luc Phat con tai the, Ngai Buddhaghosa khong cho ghi chep Kinh, v s tam sao that bon. May To ve sau gioi ch ngha van chng nhat la v goc Ba La Mon se co the them bt lam sai lech nguyen bon, Ngai ch thuyet bang tieng Pali, tieng bnh dan x Magadha, khong co ch Nam Phan, Bac Phan (sanskrit) la cua ao Ba La Mon, tuy hi giong nh tieng Pali, nhng khong phai la mot th tieng nh tieng Viet Nam hai mien Nam, Bac cua x ta". (Quyen Chu Giai Kinh Phap Cu-tr 94, Q 1. Dch Gia Trng lao Phap Mi xuat. Lai na, theo T ien Phat Hoc Hue Quang cua Phat Quang Sn cho biet: "Ban goc Kinh Phap Cu ch Han co nhieu loai: Loai 1000 bai tung; 900 bai tung; 500 bai tung Nam 224, ngai Duy Ky Nan em ve 26 pham, 500 bai tung, sau lai them 13 pham, thanh 39 pham - 752 bai tung. Kinh nay hien con co bon ban khac la: Kinh Phap Cu (Pali: Dhammapada); Pham u a Na (Phan: Udana- Varga, con goi: O a nan pham), Che-du-brjod tshoms (ban Tay Tang), Kinh Phap Tap Yeu Tung, bon quyen do ngai Thien Tc Tai dch vao i Tong-Trung Quoc (thuoc he tieng Phan, c xep vao ai Chanh Tang Tap 4). Trong o ban Pali gom co 26 pham, 423 bai tung (1 bai tung co nhieu oan). Ban nay rat giong vi ban do ngai Duy Ky Nan thnh ve Trung Quoc". Quan iem nay de gay hieu lam hai van ban hoan toan giong het nhau. Theo bang oi chieu tren th gia hai van ban co s chenh lech ve so pham va so lng bai ke. Chi tiet nay cung cho thay hai van ban co phan khac nhau. Va lai, mot so nc tren the gii trc ay co so sanh hai van ban khac nhau nhng T ien Phat Quang Sn lai cho ban Pali rat giong vi ban ch Han do ngai Duy Ky Nan thnh ve Trung Quoc. iem nay, chung ta phai ieu soat lai.

Do vay, khi ban ve hai van ban ch Han va ch Pali th chung ta nen hieu rang: Het thay Phat Phap eu cung bat nguon t than giao, ng giao cua c The Ton ma c lu truyen mai ve sau cho nen oi luc ho chu trong ly le cua ngha cau, hoac luc thien ve bao thu, cuc bo v.v...T o, hnh thanh ra nhieu hoc phai. The nen phai t trong s nghien cu so sanh mi hieu ro tnh cong thong va tnh sai biet cua no. c vay mi co the nhn nhat quan ve li Phat day; va co the giai c Phat y mot cach hoan chnh, hieu ro c cach thch ng vi the gian vo thng lu bien nay. Con nh c chap mot be cho la phai (ban ch Han u, ban Pali thieu), hoac t xng nguyen thuy (ban Pali ung, con ban ch Han b pha tap bi ao Ba La Mon, ao Hoi. v.v...), hoac t xng cu canh, mnh phai ngi trai, th o la mot bong m ang s cua tien o Phat Giao vay. e hieu ro hn, ngi viet xin i sau vao phan chi tiet.

III a. Nhng Pham Khac Nhau Ve Van Ban Ch Han Va Ch Pali:

Y Theo bai ta ban ch Han cua ngai Phap Cu soan, cho biet: "Khi xa luc truyen at kinh nay, ngai Duy Ky Nan co nhng cho khong hieu nhan luc gap ngai Tng Diem roi theo o mi tha hoi va tho nhan nhng bai ke lai c them 13 pham na, ong thi so sanh vi ban co 26 pham 423 bai ke roi tang bo hieu nh lai thanh 39 pham 752 bai ke". o la 13 pham cua ban Han ma pham Pali khong co. Mi ba pham ay bao gom: tam pham au, bon pham cuoi va mot pham Li Dng gan cuoi cua van ban. Noi dung lan lt cua mi ba pham nay nh sau:

1. PHAM VO THNG:
Pham nay co tong cong 21 bai ke. Trong o, t bai ke so 1 en so 17 la moi bai co 4 cau, moi cau co 4 ch; rieng bai ke so 18 co 6 cau, moi cau co 4 ch. Tat ca 21 bai ke tren eu at trong tam vao e tai "Vo Thng". Ngha la ngi ngu nhieu th hon me, mang song c sung sng th buong lung, tham am ngu duc, ch lo cung dng than mnh. V ho chap trc ban nga, khong biet vo thng, khong hieu moi vat tren i eu nh vay, khong co cai g trng ton; moi ngi eu phai chet, khong ai tranh c le nay, cho nen ch co con ng ao mi la chn. V the c Phat day chung sanh biet rang: "Lam ngi t xa en nay co bon viec ang s nhat o la : 1. Sanh phai gia yeu; 2. Benh se tieu tuy; 3. Chet than thc ra i va 4. Xa la quyen thuoc". Roi c Phat v mang ngi nh dong nc chay lien noi bai ke so 4:

Nh ha s lu

Vang nhi bat phan

Nhan menh nh th

The gia bat hoan

Dch:

Nh dong nc chay,

Troi mai chang ve .

Mang ngi cung the

Chet roi khong lai

[Ve au Trang]

[Xem Tiep Phan 2]   [Xem Tiep Phan 3]   [Xem Tiep Phan 4]