Make your own free website on Tripod.com

Khuyen The Ca 1

Home Thuyet Phap TTDongChanh99 Tho, Van ... Hoi Vien Gia Dinh Phat-Tu English Sutras Diem Sach Book Review Dharma Talks Diem Bao NEFBA Feedback Our Members Our Activities Ngoai Dien Kinh Tieng Viet Sinh Hoat Hoi PGDBF Tin Tuc Phat-Giao

Khuyen the ca 
(Bai ca khuyen i)

HT Thch Chanh Lac giang November 1999 tai Tu Vien Bao Phap, California

Khuyen the ca cua ngai Ham-sn.

Xa nay cac ao hu co nghe la Ham ch khong phai Ham. Ham th ung hn! Viet-nam, khi con mi sanh, s ma bat ma can, cho nen chon nhng ten thang cu con ben; nhng ln len i hoc roi th ten trong khai sanh rat la ep ch khong co y ngha xau. Ham sn co y tot, ma Ham la y ngha xau.

"Minh mat t ai s": cuoi i Minh co bon v ai s! Phap s, ai s, khac nhau! Phap s co ngha thong thng, tu s tam thng, khong co noi danh; con nhng v noi danh, tr danh, van danh, thng thng ln tuoi, hoc hanh gioi, co cong vi Phat giao nhieu, thng thng goi la ai s. "Minh mat t ai s" la cuoi i Minh co bon ai s; ngai ma viet bai Khuyen the ca la mot trong o: Lien-tr, T-ba, Ham-sn va Ngau-ch.

Khuyen the ca cua ngai Ham sn la bai ca khuyen i. Ai biet ve nho giao cung tot, ma Phat giao th rat am a; t tng Phat-giao trong o ngai da vao kinh ien cua nha Phat e viet bai nay. Bai nay co bon chuc cau, hy vong hai lan th hoc xong! Thay oc:

"Hong tran bach lang lng thng mang
Nhan nhuc nhu hoa th dieu phang (phng)
ao x tuy duyen dien tue nguyet
Chung than an phan o thi quang

Hu tng t ky tam ien muoi
Mac ba tha nhan qua that dng
Can than ng thu vo ao nao
Nai phien tac s hao thng lng

Tung lai ngan no huyen tien oan
Moi kiem cng ao khau d thng
Nha hoa ch nhan nhan khau thiet
Chieu khien a v ngan tam trng

Th phi bat trach tranh nhan nga
B th ha tu luan oan trng
The s do lai a khuyet ham
Huyen khu yen ac mien vo thng

Cat ta khuy x nguyen vo ngai
Thoai nham tam than da bat thng
Xuan nhat tai khan dng lieu luc
Thu phong hu kien cuc hoa hoang

Vinh hoa nguyen th tam canh mong
Phu quy hoan ong cu nguyet sng
Lao bnh t sinh thuy the ac
Toan kiem kho lac t tha ng

Nhan tung xao ke khoa lanh li
Thien t thung dung nh chu trng
Xiem khuc tham san oa a nguc
Cong bnh chnh trc tc thien ng

Xa nhan hng trong thanh tien t
Tam v tri a mnh tao vng
Nhat te dng than bnh v tan
Lng chung hoa kh nh tran tha

Sanh tien uong ph tam thien van
T hau khong tr thu nhat xoang (song)
Bi hoan ly hp trieu trieu nao
Tho yeu cung thong nhat nhat mang

Hu ac tranh cng lai au thang
Bach nien hon th hy trng trng
Khoanh khac nhat thanh la co hiep
Bat tri ha x th gia hng".

Bai t vay nhng ma giai thch cung la nhieu lam.

 

Hoc ve cau au tien:

"Hong tran", hong la mau o, tran la bui, nhng ma "hong tran" ay la ch cho cuoc i; bach la trang, lang la song, la nhng khi song gio trong cuoc i; ma ca hai th o khong phai la t oi g! No nhieu lam, no dap don ghe gm lam! Cac ao hu th tng tng, t khi lot long me mai cho en vo quan tai, bao nhieu lan vui, bao nhieu lan kho? c Phat tng noi rang neu nc mat cua chung sanh ma cha lai c, toi loi cua chung sanh ma gi lai c, th co le la sn ha ai a nay khong u e ma chat chong nhng cai toi loi o, va nc trong ai dng con t hn nc mat cua chung sanh trong sa ba the gii.

Noi nh vay la cac ao hu thay rang la kho nhieu! V sao kho? V sao co nc mat? Thng thng la kho, au th khoc; ma khoc th chay nc mat. Cung co khi sung sng qua ma khoc; cac ao hu co thay khong? Co ch! Cai khoc ma kho au, ma chay nc mat, la thc tam! Cha chet, me chet, con chet, lam an that bai g o, ma khoc, roi chay nc mat, th cai o la thiet, v ang kho ma khoc. Con co mot cai loai khoc khac la "khap nh thieu n vu quy nhat, tieu t van nhan lac e th" khoc nh ngi con gai ve nha chong, th khoc o la khoc gia doi, khoc o khong phai au kho! au kho th t ma vui sng th nhieu; qua vui sng ma khoc! "Tieu t van nhan lac e th" la ci, ma ci ra nc mat; ci cua cai nu ci ma ra nc mat o la g? Ci cua mot ngi hoc tro i xem bang thay mnh trt vo chuoi ma ci; o la cai ci khong thiet, cai nc mat o khong co thiet, hay la cai nu ci o khong thiet. ang le khoc nhng ma lai ci. "Tieu t van nhan lac e th", ci nh mot ngi hoc tro, "lac e" tc la thi hong.

ay, ngai Ham sn muon noi hong tran la cuoc i, bach lang la nhng song gio trong cuoc i; "lng thng mang", lng la hai cai, hong tran va bach lang; "thng mang" la menh mong bat ngat, nhieu lam, dap don lam; don dap, nhieu nhieu, ch khong phai mot cai, khong phai n ieu, la "lng thng mang". trong cuoc i ay song gio au kho vay th co phng phap g e song c trong cuoc i ay au kho o?

Ngai a ra cau th hai:

"Nhan nhuc nhu hoa th dieu phang"; dieu phang (phng) la mot cai toa thuoc het sc la huyen dieu, la vi dieu, la nhiem mau. Toa thuoc o, mot la nhan nhuc, hai la nhu hoa.

Nhan nhuc th moi s eu qua het, "bach nhan thien kim"; roi "nhan, nhan, nhan, trai chu oan gia tung th tan". Ngi xa a noi "nhan, nhan, nhan", "trai" la n, chu n; ngha la khong gay nhan xau th khong co qua xau; n la n kieu o ch khong phai la n tien n bac au! Bi v Khong giao co noi la "oan gia nghi giai bat nghi ket", la mot cai g mnh loi lam, mnh l roi, ma mnh thay la sai, "nghi giai" la phai m giai thoat, tc la bo, ke thua, tc la giai thoat, lam the nao xoa no i, het no i; ng nghi ket, "ket" tc la that no lai, oan ket!

Ai co oc kinh Lng-Hoang-sam th thay s oan ket no ghe gm! S d sinh ra, gap nhau, i tren ng nay mnh tranh ng khac, gap nhau ma hay nguyt, la noi tieng nang, v co oan ket trong nhng i nao o roi. V sao mi gap nhau mot lan ma thng nhau, t te vi nhau? La v ngi o a co an vi nhau! Noi rong ra, v chong cung vay, ma con cai cung vay: tai sao co nhng a con sinh vao nha mnh ma mnh bao ngoi th ngoi, i hoc th hoc, chi th chi, co nhng a chn hay mi tuoi, sau tuoi ma a cng au roi, noi ng lam nga, no chi mnh na?

Bi v "nhi n th tuc trai, khao trai, hoan trai, hu trai phng lai"; "nhi" la con trai, "n" la con gai, ma sanh vao nha mnh, o la cai n cu; ma cai a nao mnh noi au nghe o la "hoan trai" no mac n mnh, bay gi no vao nha mnh no hoan trai, bao g no cung nghe het ca, "da tha ba, tha ma, con i hoc ve". Nhng ma "khao trai" la ti oi n, th cng au cng co, han la chu n, mnh la ngi mac n, a chi lam nay, ban mnh na, giet mnh na, chi mnh, "khao trai, hoan trai, hu trai phng lai"; neu no khong mac n, khong oi n, th khong bao gi ti! Th i nha khac!

No chang cht nhau ghe gm nh mot mang li. Cuoc i nh mot mang li, co dnh dang g vi nhau no mi thanh cai chuyen o, co nhan co qua, co nhan co duyen!

Con v chong th "phu phu th tien duyen (tien duyen la cai duyen kiep trc roi), thien duyen, vo duyen, ac duyen bat hp". "Thien duyen" la ti e cho co hanh phuc, chieu nhau, thng yeu lo lang cho nhau, song mot cuoc i that la ep, t khi lap gia nh mai cho ti khi vo quan tai. o la co thien duyen! Con "ac duyen" la thu nhau roi ket duyen e ma au nhau; th may ngi o th da bay, chen bay, noi bay, tivi be het! Con "vo duyen" (thien duyen hoac ac duyen), mot trong hai cai o th "vo duyen bat hp", lay ngi khac ch khong lay mnh, thanh ra chia tay la het, n khong con na, khong vi nhau c na!

"Hong tran bach lang lng thng mang. Nhan nhuc nhu hoa ..." hai cai phng thuoc o, theo ngai Ham-sn la mot phng thuoc het sc than dieu, thanh ra:

"Mot ben thang, mot ben dung,
Hai ben eu thang th cung t day!"

o la "nhan"! Ngi chong noi mot cau, ngi v noi ba bon cau, chom len, the nao cung co loi thoi roi; con ci ci thoi, tha la lam thinh, chu i, e roi toi i ngu luc o hay phan bua, noi "Hoi sang anh noi d qua ..." the no the kia, luc o ong chong eu OK het! Nhng ma luc sang chong noi mot cau, v noi chuc cau, the nao cung b bat tai, hay la keu canh sat lien; rac roi! Ch Viet-nam anh ap may cung khong sao, tha ho!

Thanh ra nhan nhuc khong nhng la ngoai i, ma trong ao cung vay; trong gia nh, hoc ng, moi c quan xa hoi, nhan nhuc la phng phap hay nhat! La v chong:
"Chong gian th v lam lanh
t t ma hoi rang anh gian g?"

th khong sao het, ch con khong thoi rung rang het! "Nhan nhuc" la chu ng, chu thua thiet, chu lang nghe. "Nhu hoa": nhu la mem, hoa la hoa thuan, khong noi xoc oc, khong chng. "Nhu thang cng, nhc thang cng"; nhu thang cng: nhu mem hn cai cng - cng la cng, nhc la yeu - nhc thang cng: yeu hn manh.

Quy v thay v sao li con mai cho en khi vo hom ma rang th rung tum lum? La v li mem! T o la thay roi! Rang can ma ao ao, nhng ma co mot o nao o thoi! Bay gi chu! Rang gia! Rang gia nhieu khi an keo me xng loi luon ca ham rang ra, khong ra g het, v cng qua!

e roi hoc xuong cac ao hu thay ngai Ham-sn ghe gm thiet, noi nhng cau that la tham tha! "Nhan nhuc nhu hoa th dieu phang ..."

"ao x tuy duyen dien tue nguyet"

"ao x", ao la i en cai cho nao o, x la place, tc la cai cho nao o, chua hay nha, the no the kia. Nho giao co bao rang: "nhap giang tuy khuc, nhap gia tuy tuc". Nhap giang la i vao con song; tuy khuc la con song nao quanh qua quanh lai th chiec o cua mnh cung theo o ma cheo, ngi ta quanh qua quanh lai ma mnh c thang ma cheo th cheo len kho len can! Mac can lam sao ma i? o la nhap giang tuy khuc. Nhap gia tuy tuc la i vao gia nh nao tuy theo tap quan cua gia nh o! Ngi ta lot tham that sach se, ma mnh i oi giay ma bc ai ay dau; v mnh la khach nen ho khong noi, nhng ma quay lng i th ho xam x u th, lan sao khong bao gi mi! Tai sao khong bo dep ra?  Ngi ta a e cai tam pha trc ma mnh ba vo, ch tiec oi giay ma khong ke g gia nh ngi ta ca, nh vay la that sai. Thanh ra "nhap gia tuy tuc", theo cai tap quan cua gia nh o.

"ao x tuy duyen" la tuy nh vay, tuy theo giang va khuc, cong quanh th phai cong quanh, cai tap tuc cua gia nh nh the nao th mnh phai o tuy thuan theo ho. o la "ao x tuy duyen".

"Dien" la keo dai, "tue nguyet" la nam thang; neu nh vay th mi c lau dai. Con cac ao hu c sung suc, nhat la mang ca giay co bun vao nha ngi th mi mot lan, sau ngi ta khong mi na: "Thang cu lan qua, nha ngi ta ep vay ma vo mot lan lam lam het ca!"

"Chung than an phan o thi quang".

"Chung than" suot cai cuoc i cua mnh, nam mi nam, bay mi nam, mot tram nam. "An phan" la the nao? Song thay tron bon phan lam thay, hoc tro tron bon phan hoc tro, cha nh the nao, me nh the nao, chong nh the nao, v nh the nao v.v... An phan cai kieu cau an la ch ky, khong dam lam g ca, ai chet mac ai! An phan la tron bon phan, hoc tro th phai co homework lam sao ang hoang, mai thay keu la co bai nop; con thay th phai soan bai ang hoang, ng ra noi hai cau roi het, khong co g ca ngi vi hoc tro au co c. Chong ra chong, v ra v; bai s nam gi, co ket xe mot tieng ong ho, hoac sau gi mi lam la phai co nha, ma en chn gi toi cha ve, o la khong an phan chi ca, la loi thoi; roi lai xe i tm, goi ien thoai ti, thay ngoi le oi mach mot quan ca phe, l mot ba, hai ba, la xao xao trong nha, nh vay la khong tron bon phan.

"o" la vt qua; ay "o thi quang" la song mot tram nam that la an on, rat la hanh phuc. Co yen on c roi, co nh vay gia nh van s hng, v chong yen on roi th con cung tot ep. V chong yen on, phan v ra v, chong ra chong, th day con rat la de dang; va ngc lai con cai eu bui i het, a th theo ba, a theo ma, chia ra mot mat tran anh nhau trong nha. Cho nen tat ca nhng a con nt h phan ong la v chong ly hon, hau het la nh vay! Cho nen ng lap gia nh! Neu a lap gia nh th v chong yen on, nh vay mi co nhng cong dan tot, Phat-t ngoan ao; neu khong nh vay, v chong ma xao xao hoai, th con cai khong day do c, la h, kho nao vo cung.

Khi gia nh hanh phuc roi, i song vat chat tam thi on nh, th mi ngh en cho cai i song tam linh, mi muon tu hanh, the no the kia ... con neu cai lon, lo i tm con, bui i, the no the kia ... nh vay la kho s lam, tu hanh khong c na! Nh vay la mat mat vo cung, lo la het sc o, cac ao hu!

Nhieu khi khong kho v thieu an thieu mac, ma kho v khong day c con, noi chong khong nghe, noi v khong nghe; ma khi o nhn Phat khong ro th bc mnh, trong long bc boi qua, ti ng trc Phat khong nhn thay ro, l m khong ra sao ca, niem Phat niem khong c, niem niem khoc khoc le nhe khong ra cai g ca! "Chung than an phan o thi quang" la lam sao ma song trong cai cuoc i ngan ngui. Cac ao hu nen biet rang lam ngi la quy, i ngi la ngan ngui, th lam the nao trong thi gian ngan ngui phai gat hai c g ve phng dien vat chat va phng dien tinh than, con khong th oan uong mot kiep ngi!

"Hu tng t ky tam ien muoi,
Mac ba tha nhan qua that dng"

"Hu" la thoi i; ve hu la khong lam viec na, ch lam vay, ng co quen trong moi ngi co tnh sang goi la kha nang thanh Phat, hay cai chan tnh, lng tam tnh tot, tat ca cai quy, cua quy cua mnh, o la "hu tng t ky". "Tam ien" la e bat A-lai-da, vo mot thc, tang thc, cua gia bao cua mnh o. "Muoi" la m, khong thay. ng co quen cai gia bao cua mnh, ng quen i s tu hanh, e ma phat huy cai gia bao cua mnh, lam cho sang to Phat tnh cua mnh, lng tam tnh tot cua mnh, cai mnh co.

ay cung co cai ngha giong nh cau "nhan nhan t tao mon tien tuyet". "Nhan nhan" la moi ngi, tieng Tau la "ta cha"; tieng Viet nam, mot ngi la khac, ma ngi ngi la tat ca moi ngi, nhan nhan ay cung vay, khuyen moi ngi. "T tao" la t mnh quet tuyet ca mnh; nha mnh tuyet ong ay, i vo ra trt te dap au ma khong e y chuyen o. "Mon tien" la trc ca, tuyet ong ay trc ca mnh tai sao khong ra ma quet i, xuc i, chui i? Ma "hu quan tha nhan ngoa thng sng", cai nha khac ch co mot chut sng tuyet, l m ong tren mai ngoi, s s thoi, th mnh noi cai nha ay tuyet ma khong cao g ca! Nhng ma nha mnh tuyet ong thanh ong th khong bao gi e y chi ca!

Th ay cai y noi rang ng co c dom ngo ngi khac, chuyen ngi khac, con mnh tng ong toi loi, tng ong sai lam ma khong bao gi ngh g ca. Mnh co cai ban tnh thanh Phat cua mnh ma e chon vui xuong ay sau bun nh phien nao th mnh khong quan, trong khi o ai co chut g loi lam th mnh tm cach bi moc, bi beo ra bot, che si toc lam t; thanh ra c Phat noi rang ngi nao chuyen mon e y bi moc loi ngi khac, ma khong e y loi cua mnh th nh ngi thap uoc soi sang ngi ma khong t soi sang mnh. Con trong Kinh Phap-cu th Ngai noi loi ngi khac mnh bi moc giong nh bi moc nhng hat thoc no lan vao trong gao trong tam trong nep, nhng ma loi cua mnh dau nhieu, ln nho giong nh quan gian c bac, che dau gian lan con bai; bo bai cat te may chuc con, la con ach (con mot) bam lam dau, hay ut trong tay ao, di chieu, ong tay, e a ra an ngi khac, che che dau dau, kn lam, giong nh dau toi loi. c Phat ty du nh dau toi loi. Thanh ra

"Nhan nhan t tao mon tien tuyet,
Hu quan tha nhan ngoa thng sng".


T ky la chuyen cua mnh th muoi, la m mt khong biet!
"Mac ba tha nhan qua that dng",

Ba ay la cam, la nam. ng co moi cai loi ngi khac, cai sai lam cua ngi khac; "dng" la a ra cao len, ty nh "hoang dng chanh phap", "hoang" la m rong ra, "dng" la a cao len, bi v khong a cao len ma e thap le te th ang xa khong nhn thay c, cho nen hoang dng tc la tung vai Phat phap cho en hang cung ngo hem, cho nao cung thay c ca, th goi la hoang dng chanh phap. ay "mac ba tha nhan qua that dng" la ng co em loi lam cua ngi khac ma dng, tc la a ra, phi bay ra, loi cua ho! Mot khi ho co lam loi, mnh la ban be cha me, the no the kia, khuyen ho nen bo ac lam lanh; cai chuyen o tot! Nhng ma ngi o khong phai la ngi g cua mnh ca th lay t cach mot Phat t ma mnh noi nhng li may ra co the khuyen hoa c th nen khuyen hoa, con th khong nen moi moc loi cua ho e lam the nao cho ngi khac la hoan toan loi lam con mnh la hoan toan tot ep, th cai o ch co gay kho nao ma thoi, khong ch li chi ca! Thanh ra "mac ba tha nhan qua that dng".

V sao vay? Neu khong phai la than nhan cua mnh ma khong khuyen ho tu hanh c th mai mot ho oa co ngi nao vao a nguc ma keo mnh theo khong? Khong bao gi! Ho tu hanh ang hoang, ho ve vi Phat, ho co cho mnh nam ao khong! Ai tu nay c, ong tu ong ac, ba tu ba ac, ngi nao tu th ngi o c. "T tac hoan t thu", ngi nao lam th ngi o chu. V sao mnh moi moc loi ngi khac - la cho dng - lam g? Dng la lam cho moi ngi thay ca, khong cho ho che, noi ra cho ho xau ho.

ay thay m ngoac, noi cho cac ao hu thay rang, chung ta la ngi Viet-nam, rat thong minh, rat chu kho lam viec, thanh ra qua ay o hai mi nam hn, nhieu ngi a ty phu trieu phu, hoc hanh rat la gioi, nhng ma tnh oan the, mac dau Phat giao vi ngi mnh tao thanh cai ao dan toc non hai mi the ky, cha in am vao xng cot cua ho. Ho co cai tnh nh the nay, ong A co ba a con, a th tien s, a bac s, a th dc s, con ong B co bon nam a con, thay v lam the nao cho con mnh o at nh con ong A th khong; i moi noi xau, cho la "Hoc g au? Hoc tien, hoc ut lot, cho nen con o A plus. Tao thay nha o khong c!" Moi moc, lam the nao cho no chech chat, cho co ty vet ra, o la cai d. a la ho o cao roi th mnh lam cho con mnh cung cao bang ngi ta, th cai o no tot, the gian c nh, xa hoi c nh, va khong kheo ao cung c nh na. ay, khong! Khong lam nh vay, khong cng len, kiem cach ma ca cho ho thap xuong bang mnh! Ca o tc la noi xau, "ba tha nhan qua that dng" em cai xau xa cua ngi khac ma tung ra. Thanh ra ngai Ham-sn noi: "mac ba tha nhan qua that dng", ch co em "qua that" la loi lam cua ngi khac tung ra cho thien ha biet.

"Can than ng thu vo ao nao,
Nai phien tac s hao thng lng".

"Can than" khoi cat ngha, "ng thu" la thu tac vang lai, banh t trao i banh ch tra lai, la ng thu. "ng thu vo ao nao", khi ra i ma song, hom nay mnh hoan nan ho giup mnh, mai mot ho hoan nan mnh phai giup ho lai, hoac la hn, hoac la bang; th tai sao mnh hoan nan ho giup mnh, en khi ho hoan nan mnh l hoac tron la sao? Cai s ng thu vay qua d, ch co biet thau vao ma khong biet phat ra; cho nen ben Viet-nam nhieu khi ban con vay tien e to chc tiec, nhat la tiec k gio ong ba, khi mi nhng ngi khach ti co ghi so ang hoang, ong A i bao nhieu gao, bao nhieu nep, may con ga, may chai ru v.v... ho i cho mnh nh vay mnh ghi, mai mot ho mi, mnh i t lai la co chuyen. Thanh ra v thu tac vang lai o ma lam kho khong t!

Thay la ngi i tu, thay khong chap nhan! Thay thng noi: "th th ung ma cung th sai", ngi Viet-nam cua chung ta chu trong cai van e an uong qua, "an no to am". Nhieu nha kho, ngheo qua tri, ma phai i vay tien ve lam tiec, lam am gio. Th ong ba cha me, chet roi mot cai tro, cai l hng, hay hnh anh, ky vat, e th nh lai, uong nc nh nguon th chuyen o rat tot; nhng ma cung moi lan nh vay, cha me a chet hai ba chuc nam trc ma con chau chat cht giau co, en ngay gio giet rat nhieu heo bo ga vt, e ai ang ngi nay ke khac, at len may da ma noi cung cho ong ba; viec o "th th ung ma cung th sai". Nhng ma ay khong phai chuyen o nen thay khong noi.

"Can than ng thu vo ao nao", oi x nh the nao, nhan qua cho tng xng, s thu tac vang lai, trong xa hoi co s giao te can than ng co qua chenh lech, ng co bon xen, ng co ch ky ch co thu cua ngi ta vao ma khong chu phat ra cho tng xng, th nhieu khi mat ca ban be, thanh ra ngai day ay can than ng thu th vo ao nao, ao nao la buon ba buon rau, au thng. Neu nh mnh can than trong van e ng thu oi vi xa hoi ba con hang xom, ban be th khong co s an han au thng.

"Nai phien tac s hao thng lng"

"Thng lng" tc la thng lng ban bac, "nai phien" la chu kho chu kho, mot ngay lam c, hai ngay cha c th bon ngay, nam ngay, the nao cho thanh cong. Chu kho i, chu kho i, kien tam tr ch at cho en thanh cong! ng co cai g de ao ao lam chut, cai g kho khan thoi roi bo; ban o nh the, hoac giao khoan trang cho ngi khac ma mnh khong dnh vao, thanh ra khong "nai phien" g ca! Nai phien la chu ng cai phien phc, e ma kien tr ma at c muc ch, thanh ra ngai khuyen mnh bat c lam viec g la phai co gang lam cho c.

Cho nen nho giao noi cau la:"trat thien co chap". Co chap nay khong co ngha xau, "o cai thang co chap, noi may no khong nghe" th o la ngha xau, con trat thien co chap la khi mnh cho cai g o la ung, th du ngi Viet-nam phai yeu nc Viet-nam la ung, ngi Phat t th phai yeu ao; co chap ngha la khong bao gi v bo ba chuc ty mua lam giao gian, khong lam, mot tram ty e lam Viet gian hai nc, khong lam, th cai o la co chap. Nht ch khong bao gi thay oi lap trng, khong ba phai, khong i chan ch bat, khong lng thng quan t.

"Lng thng quan t " la sao? Lng la khuc go thiet b, trong mot cai nha co mot cai lng, lng la cai rng; thang quan t o ngoi tren khuc go bo mot chan ben trai, mot chan ben phai, ngoi xem khi nao ben nao co li cho no th no nghieng ve ben nay, khi nao ben nay co li cho no th no nghieng ve ben nay. Bo chan ca hai chiec thuyen, bat ca hai tay! Ngi ta goi "lng thng quan t" la che cai ngi khong co lap trng, ba phai, ngha la cho nao co li cho no la no theo, thanh ra "trat thien co chap". Mnh noi rang Viet-nam t nan Cong-san, ma no bo von cho lam kinh tai cho no la sao? Thay cai g phai? Roi trong i nay khong co ton giao nao ung ngha bang Phat-giao, ma mnh a la Phat t, mnh sung sng vo cung, tha chet ch khong bao gi oi ao, vay ma "theo ao co gao ma an" la oi lien! ai d!

Nai phien tac s hao thng lng. "Tac s" la lam viec, Nai phien khong co mot cai g ma de dang; thng thng "chien au khong quyet liet, thang tran khong ve vang", mot cai viec g kho khan, nh tu chang han; t khi ieu mi tuoi, tam, chn, mi hai, mi ba, ma tu cho en thanh v Hoa-thng sau bay tam chuc tuoi, qua khong biet bao ca ai, ap cho cung u oc u au, ch au phai de! Ma bong soai trng ca! lang thay, em i tu tam mi sau chu ieu, con lai hai ngi, hai ngi ma lai ngat ng, ngha la khong thng nc thng ao g ca, chay theo o la! Nh vay thay, lam thay rat la kho ch, cho nen goi la Phap-bao! Ch neu ai cung lam c th khong co gia tr g ca! Tai sao goi la kim cng rat quy, ma cac ba con co may ca ra nho xu, phai mang kieng mi thay, ma quy gia lam, nhieu ngi co hai ba cuc, ch khong phai hai ba vien g ca, th voi thue cai hop trong nha bang ma cat s ho lay, lau lau nh qua chay vo m dom dom chut roi ong lai. Tai sao vay? Vang chn, vang rong v sao ma quy? V hiem qua! Ch vang ma ay nh a th chang ai them khoi danh, nhieu khi bat dam chan keu au, cng qua, vang ay het, khong ai coi ra g ca?

ay cung vay, tu s rat la kho! Tu s ung ngha lai con kho hn na! Tu s ung ngha la lam sao? Thay day sao? The nao la ngi xuat-gia ung ngha? Hoc ao, hanh ao, truyen ao. c Phat khong muon cho Phat giao vang mat trong qua at nay noi rieng va coi sa ba the-gii noi chung. Bi v khong con Phat giao th coi nh Phat giao tuyet diet, muon tra n Phat ch co truyen ao mi tra n c ra i hoa o cua c Phat. Gia s 

"nh i kinh hanh kiep,
Than nh sang toa bien tam thien,
Nhc bat truyen phap o chung sinh
Chung tat bat nang bao an gia".

Ngha la em cai au nay oi Phat i khap ca sa-ba the-gii vo so kiep, em than nay lam "sang toa", cho nam, cho ngoi cho Phat khap ca sa-ba the-gii; nhng ma sa-ba the gii oi vi qua at sau t ngi cua chung ta th qua at nay ch la hat cat trong sa ba the gii, nh hat cat trong bai sa mac, vay th sa ba the gii ln nh the nao? Co bao nhieu the-gii ngoai the-gii chung ta? Vay ma c Phat noi la "than nh sang toa bien tam thien", tam thien la ten khac cua sa ba the-gii, tam thien tc la tam thien ai thien the gii, tc la ai thien the gii, nhng ay thay khong giang. "Nhc bat truyen phap o chung sanh", neu nh mot tang s khong truyen phap e hoa o moi ngi, th "chung tat bat nang bao an gia", ngha la rot cuoc cai ngi xuat-gia o cha tra an Phat c mot chut nao ca!

Thanh ra thay tr lai cai cau chuyen "Can than ng thu vo ao nao, nai phien tac s hao thng lng". Mot cai g de dang qua, ai lam cung c ca, th khi o khong co gia tr bao nhieu, giong nh la hot soan, vang. "V phong cuoc i bang phang ca, anh hung hao kiet co hn ai"! Mnh cat ai t than, mnh hy sinh hanh-phuc ca nhan mnh e phuc vu cho hanh-phuc cua moi ngi, v vay thien ha mi cui au lay! Khong th t nhien ho lay mnh lam g? Ai cung nh ai ca th can g! Ngi ta lay cai c, cai cong phu tu hanh cua mnh! Tai sao ngi ta lam khong c, mnh lam c? Ngi ta phuc qua, lay e to long cung knh, y ngha phai biet nh vay! Bay gi thay goi moi ngi i tu oc t cua Tong vu hoang phap giup thay chut i nghe. Thng lng! Lam cai g cung kho khan, moi viec muon thanh cong ln eu kho khan ca; cai g ra lam viec, thng lng, ban bac vi nhau lam viec, ch ng oc tai, oc oan; oc tai oc oan la hong, can phai thng lng vi nhau. Viec giao hoi cung vay, lau lau co nhng cuoc hop, thng hoac bat thng, e a ra nhng van e ban cai mo xe, cuoi cung bieu quyet, a ra nhng bien ban, ma thi hanh cai bien ban o. Ch khong, ai ai nay lam: tao hoc gioi, tao la hoa thng, tao a g th lam, con thay khac cung vay, th con g la giao hoi! Cho nen "nai phien tac s hao thng lng", hao la kheo thng lng, ban bac th cong viec mi at c ket qua.

"Tung lai ngan no huyen tien oan
Moi kiem cng ao khau d thng"

oc th nghe hay, ma khong cat ngha th rat la kho! "Tung lai" la t xa en nay; lai la kim, la bay gi, tung la bat au t ngay xa, lau lau lam cho ti bay gi. "Tung lai ngan no", xa nay cha bao gi thay sai ca; cha sai cai g? "Ngan no", ngan la cng, no la cai cung, cai cung ma cai vong cung qua cng i, loi cai day nay cha c e ma ban; bo mui ten vao loi khong noi, loi qua sc ma loi, mi c cai th a t day roi, v no cng qua, loi khong noi; cho nen huyen la si day, tien la trc, oan la t. Cha ban c chi ca ma a t roi! Ngi Viet-nam goi la "lat mem cot chat", si lat la si day bang tre che ra, ma no day qua, cng ngat lam sao bo c? Khong bo c, cng qua; ma co bo c th bo khong chat, cho nen "lat mem cot chat". Th ay: "tung lai ngan no huyen tien oan, moi kiem cng ao khau d thng", ngha la t xa en nay he cai cung cng qua th t day, khong ban chi c ma day a t roi; ngha la thai o cua ngi ng nganh, ngi chng, ngi oc oan,oc tai, ngi khong biet phuc thien, ta muon v du cho nhng ngi o ch khong phai cai no thiet au nghe! "Tung lai ngan no huyen tien oan".

"Moi kiem cng ao khau d thng", moi kiem cng ao la thng thng y rang cai con dao nao ma luyen thep gia qua, ben th rat ben, nhng ma chat mot cai, mot khuc ma chang han, me mot mieng thiet b! "Khau d thng", khau la li dao, ch khong phai khau la mieng, con dao nao ma gia thep qua th chat rat ben, nhng chat mot cai be mot mieng b; d la de dang, thng la st me. Mot khi con dao li a b me roi th khong

con tac dung na , do o ngai noi la nen phuc thien, nen nhu hoa; ra i ma ng nganh, cng au oc tai, th giong nh cai cung ma qua cng, con dao qua gia thep, th khong thanh s c! Cho nen "hao thng lng"! Ma "tung lai ngan no huyen tien oan", ngai cho mot cai th du rat la ro, mnh nhn thay rang cai cung nh the nao, roi cai con dao gia thep, va va th c, th no ben ma deo dai, no khong be mot mieng, chat th no quan lai ma no khong be luon mot mieng; co nhng con dao chat mot mieng no be bang ban tay th con dao o tieu luon! "Moi kiem thng ao khau d thng".

"Nha hoa ch nhan nhan khau thiet"

"Nha hoa" la cai g? Trong nay chac co may ngi gioi; co bai cua ngai Than tu va Luc to, Luc to va Than tu viet eu co ch nha. Ch nha, tren la ch nhc, di ch tam. Nha ngha en la vng mac, dnh vao khong co ma gay ra lam cho co ra,

"Bo e bon vo tho
Minh knh diec phi ai.
(Knh la cai gng, ben ch kim, ben ch canh)
Ban lai vo nhat vat
Ha x nha tran ai"

cua ngai Luc to, va sau ay la bai cua ngai Than-tu

"Than th bo e tho
Tam nh minh knh ai
Thi thi can phat thc
Vat s nha tran ai"

"Nha hoa", ang le khong b tai hoa xau xa, cai rui ro o, nhng ma bay gi phai b, la v sao?

"Ch nhan nhan khau thiet"! Cac ao hu co nghe "Nhan c vi bat thien"? Ch nhan nay la nhan o: khong co chuyen g! Thay khong noi may ba ay! o hai ba ma ngoi vo la chuyen ao ao nh ch ong-ba, them ba ba la cang ghe gm! Ba ba nay khong i ban ln xe, nhng ma ghe gm la chuyen g noi qua lai ao ao; mot lat chuyen chnh noi het, xong, khong con chuyen noi, noi qua ti chuyen phong the na; danh nhau noi, loi ra cho lam ly bi at e cho moi ngi nghe mnh! Chuyen g cung noi: ngoai ch, trong nha, phong the, noi het! Thanh ra "nha hoa ch nhan" bi v, ch do v, "nhan khau thiet". Tai sao khong em cai th gi lam chuyen khac, lo chuyen khac?

Cac ao hu lam sao cat ngha dum thay la

"Thieu thuyet nhat cu thoai,
a niem nhat cu Phat,
a ac niem au t
Ha nh phap thanh hoat"

The nao la "niem au t"? T nay la chet, ch khong phai la con, nhng thay dch ra mot cach thoat:

"Bt noi mot cau chuyen
Bt gay mot toi ac,
Them niem mot cau Phat
Them mot duyen giai thoat",

o la dch cai y thoi, ch tng ch th hay lam. Thay khong noi ay

Nha hoa bt niem mot cau chuyen, tieng Han: "thieu thuyet nhat cu thoai", thieu la t, ch khong phai thieu, thieu la thieu nien, sau niem la khac, ay la "sao sua"; "thieu thuyet nhat cu thoai, a niem nhat cu Phat, a ac niem au t, ha nh phap thanh hoat", y ngha sau xa lam. "a ac niem au t ha nh phap thanh hoat", ngha la mnh v "nhan khau thiet" thanh ra loi ngi nay ngi no, loi cha no cam cam ba kia, ma sinh s, nhieu khi chi nhau mot cach vo ch e roi mang hoa. Chuyen nha ngi ta th noi lam g, no map, no om, no giau, no ngheo, no xau, no ep, la chuyen cua no, au phai cha me chu bac co d ma dnh vo? Nhng ma khi ngoi le oi mach th cai g cung loi ra ma noi ca, mnh noi nam ch, qua cho khac thanh bay, qua cho khac thanh mi ch, la anh nhau nh khong!

"Nha hoa ch nhan nhan khau thiet", nha hoa oi vi chieu khien, hoa oi vi khien, hoa dau nang, tai hoa, khien la toi loi. "Chieu khien", khien la toi loi, no ngoai nhng mnh keo no ve e goi la chieu, chieu ngo chieu quan mai ma, ch chieu nay khong phai la noi nh ngi Bac, la cua thach trieu, tieng chuong trieu mo th ho oc la tieng chuong chieu mo, ch tr ngi Bac nh con trau la con chau, chieu la vi, mi vo, nhng ngi dan hang xom mnh chieu vo, mi no vo, vi cai quan oan cua mnh e thanh ngi lnh i anh giac th goi la chieu. Chieu khien: cai toi loi khong dnh vi mnh a ang le cai toi loi khong dnh vi mnh, nhng mnh rac roi tran ai, mnh loi thoi qua nen goi la chieu khien, ma chieu khien la v sao? Ngi ta cat ngha cai ket qua, con nguyen nhan cua chieu khien la a v, phan nhieu v "ngan tam trng", cai tam qua ac oc, co long da lang thu! Chieu khien s d gay ra toi loi la v tam qua oc a. "Ngan tam trng", tam la con tim, trng la ruot, ngha la ngi la long da lang thu, la chieu khien. Chieu khien s d gay ra toi loi phan nhieu tam khong co t bi, khong biet thng ngi, ch biet "ai chet mac ai tien thay bo b" kieu o la kieu chet. Chieu khien a v ngan tam trng.

"Th phi bat tat tranh nhan nga.
B th ha tu luan oan trng".

Th la phai, phi la trai, bat tat la khong can, tranh la gianh, danh - de a da - la danh dum, e danh; con ay la tranh nhau, gianh nhau, gianh khong c th anh nhau, giet nhau, gianh git. Chieu khien a v ngan tam trng: a v la phan nhieu, v ngan tam trng la cai tam oc a, th phi bat tat tranh nhan nga, la ng co gianh cai g mnh cung phai ca ma tat ca cai xau xa trai la v no , tui no het ca; a v! Roi th bat tat khong can, tranh la gianh, nhan la ngi, nga la mnh; ngha la cai g tot ep hay ho la mnh het, con tat ca xau xa sai lam la ngi khac het. Bi v sao? "Th-phi bat tat tranh nhan nga. b th ha tu luan oan trng".

Ca hai cau o noi xong roi ngai day cho mnh di: tai sao ma khong tranh gianh th phi, va tai sao ma khong b th ha tu? B la ngi kia, cung nh nhan; th la mnh, la nga;, ha tu la khong can g, tu nay khong phai la tu hanh, ma tu nay la mat i. "Ha tu luan oan trng", khong can ban la oan la sai lam la xau xa, trng la tot ep, thanh cong, la hay ho; khong noi cai g xau la cua ho het, ma cai tot la do mnh ca; khong nen luan ban cai chuyen oan trng th phi, b th nhan nga, bi v sao vay? "B th ha tu luan oan trng".

The s do lai a khuyet ham,
Huyen khu yen ac mien vo thng".

Cuoc i la tam b, cho vui, la bot nc troi song, la lau so ch bien, co o roi khong o, trong choc lat trong nhay mat, moi viec eu thay oi. Vay th co ben vng g au co lau dai v au, ma ngoi o gian nhau b th nhan nga oan trng; bi v "the s do lai", cuoc i, viec i xa nay von d "a" la nhieu, "khuyet" la khiem khuyet, no be, no st, no me, no mat i, cung co the la khuyet; trang khuyet la trang khong tron, "nguyet vien nguyet khuyet", " co kim a thieu s, o phu tieu am trung", sau nay co nhng cau th cat ngha cho Phat t, hoa khai, hoa ta, hoa n hoa tan nguyet vien, mat trang tron, ma vien th co khuyet, nguyet khuyet, co kim la xa nay; a thieu s la bao nhieu viec i danh nhau ap nhau cho lo au, nhng ma cuoi cung la g? "o phu tieu am trung", trong cai tieng ci cua s ban luan cua the gian, bi v : "Tram nam bia a th mon, ngan nam bia mieng van con tr tr" lam the nao e khi ma mnh i roi "hum chet e da ngi ta chet e tieng"! "Chao oi,anh o,chu o,ngi o, rat ang hoang, co li cho the no the kia ...", con ngi khac th chet, ai cung chet ca, mnh ang song la mnh ang chet, moi ngi eu chet, chet khong phai la het, ma chet la s thay oi, nhng ma co ngi chet ngi ta thng tiec, chet ma khong bao gi chet, con co ngi "H, o thang quy, chet cho roi, pha lang pha xom!  Chet cang sm cang tot, con no to chc nao cung tieu tung vi no ca!" Nh vay co kim a thieu s, o phu tieu am trung.

Bay gi tr lai: "Th phi bat tat tranh nhan nga, b th ha tu luan oan trng", v sao vay? Bi v ngai noi "the s do lai a khuyet ham, huyen khu ...", "huyen khu" la than beo bot nay, khu la than xac, cai body nay, "yen ac", khong lam g ma c, c cai g? "Mien vo thng", tranh thoat c cai s vo thng, vo thng la g? Thay oi khong ngng ngh, ngha la toi ang song ngha la toi ang chet, e roi "A-di-a Phat than kim sac", "Nam mo tiep dan ao s A-di-a Phat", thoi th ai mua gioi th ra, cho nen hay au nhau, chi bay, th ra ngoai ngha a ma quan mot chap i, t nhien thoi n roi, cha chet; roi chc vu tong thong bo i het, roi ong pho len lam ong chanh, la mnh mat chc tong thong ong pho len lam ong chanh th hai: ban be phan nhieu cung xa mnh; th na la tien bac no nang ay, ty phu nam nhng ngan hang trong nc, ngoai quoc, oversea, khong bao gi no ti noi mot li an ui mnh ca, ch con v con than nhat, than nhat cho nao? La khi mnh con au, co ngi v, nhng con rat la co hieu thuoc thang hau ha lo lang tam ra, ut cho mnh an v.v... nhng ma en khi a vo quan-tai ma ganh ra ngoai ngha a, bay gi la tho tang; du tho tang, hay hoa tang th v va nhng a con co hieu nhat a mnh ra en ngha trang mo phan khoc than, khong hieu ao th khoc ghe gm, roi ngi ta ha xuong, ha huyet cai quan tai cua mnh xuong, xuong xong roi, vat xuong may nam at, hoac bo may oa hoa; xong roi va khoc va "say good bye" t gia rut lui. Con mnh la co oc vo cung, mot mnh i ma thoi, khong co ai i theo ca, trong khi au khong co mot ngi au dum noi, huong g keu v keu con au dum mot chut cho mnh ngh; khong c, ai au nay chu, nghien rang ma chu, nc mat chay rong rong. Nhng ma au dum la au lam sao? Lam sao au dum c!

Huong chi la chet dum lai s lam! Cai phong cua chong ngu khong dam vao, s ma! Ma ha huyet th nhao xuong! Vo hom nam luon, khong bao gi! S lam! Thanh ra i mot mnh thoi! Het sc co oc! Bao nhieu chuyen roi cuoi cung ket thuc bang cai o! Thanh ra "toi ang chet ngha la toi ang song", ma "toi ang song ngha la toi ang chet", i lan vao cai chet

Thi phi bat tat tranh nhan nga
B th ha tu luan oan trng

"The s do lai a khuyen han". "a khuyet han" la khong ra g het ca, mong manh; thanh ra hom kia thay oc hai cau th ma thay khong nh la cua ai: "Bien tran man mac ngat cao song nghiep dap don, coi tam (tc la coi i la tam b, nhat thi khong phai vnh vien mong manh ch manh treo chuong) mong manh chm noi kiep ngi kho luy" la ung! Bay gi, "the s do lai a khuyet han, huyen khu yen ac mien vo thng", khong lam sao ma tranh khoi c vo thng, cai s vo thng no en, roi t than no keu mot cai th khong bao gi co the noi: "Ong cho toi tre mot chut toi cho ong mi ngan!" Khong bao gi c! Ma chet la chet lien, khong co hoi lo g c het: "Toi lam bac s, toi nhieu tien lam, ong muon lay bao nhieu toi a!" Canh sat bat th c, ma t than bat la i lien.

"Cat ta khuy x nguyen vo ngai"

V vay, song trong cuoc i tam b nh vay th "cat ta khuy x nguyen vo ngai, thoai nhng tam than da bat thng", thoai la thut lui, tam than la bc lui, thut lui i, co ngha la chu thiet thoi i mot chut cung au co ngai g, cuoc i au co lau dai g chac chan g ma gianh git, gay go nhau the no the kia, v vay cho nen x khuy la chu thiet thoi, ngi o an gian noi doi, co an gian nam ba ong, may chuc, th ke, chu lep ve cho no hn v no khong hieu ao. Khuy la thieu, x la cai cho, nguyen vo ngai la khong co g tr ngai ca. Ham v cho nhieu, chat ong, an cha kp het th a chet roi, thay cha?

Thoai nhng ma ngi ta thng oc la thoi; thoi hoa, thoi oi vi thm, thoai hoa tan hoa, tien hoa, thoi oc khong sai, nhng ma nghe lam sao, bad smell th nghe lam sao! Thoai nghe no hay hn; nhng la nhng nhn; tam than la mot phan nao o chu thiet thoi, chu thiet cung khong co g tr ngai. Co chac chan, co trng cu g au? Cuoc i nh la quan tro th au nhau chi cho mat th gi: "Ham huyet phun nhan, tien o t khau" ngam mau phun ngi trc d mieng mnh, phun trung hay khong cha biet, ma trc ngam mau mieng mnh d trc roi. Cac ao hu gay ong A ba B la mnh kho nao trc, ca em khong ngu! Suy ngh cai g, noi mot cai cho ngi ta chu khong noi! Roi mai l mat ngu, nhat la nhng ngi gia, mai la l kh an khong ngon! Tai sao khong at xuong, niem Phat la ngu lien, ma phai suy ngh phng no cach kia ma au vi ngi khac? Thanh ra mnh lam cho ngi ta kho, khong biet ho co kho khong, nhng ma mnh kho trc! Ngam mau phun ngi, trc d mieng mnh! Cuoc i no a tam b roi, viec g ang noi, qua can thiet phai noi th noi, con cai g bao dung c, tha th, khuyet hoa, ma khong nen sat mau ...

"Cat ta khuy x nguyen vo ngai
Thoai nhng tam than da bat thng
Xuan nhat tai khan dng lieu luc
Thu phong hu kien cuc hoa hoang"

Hai cau au noi cai s vo thng chuyen bien cua cuoc i,trong o co chung ta. Mi ngay nao vo ieu mi ba tuoi, roi i du hoc luc ba mi chn tuoi, roi bay gi bay mi, tet nay con hai ba thang g bay mi mot roi! Thay muon au toc khong bac no van bac, rang khong rung no van rung, lng khong com no van com, Xuan nhat la ngay xuan, tai khan la mi thay, dng lieu luc la cai xanh mt cua cay dng lieu; nhng ma gio thu en ... mua thu en th sao? "Hu kien cuc hoa hoang", gio thu en th hoa cuc vang bao hieu mua thu a en. Mua thu la g? Mua la rung:

"Rang lieu u hiu ng chu tang
Toc buon xoa xuong le ngan hang
ay mua thu ti, mua thu ti
Vi ao m phai det la vang
Hn mot canh hoa a rung canh
Trong vn sac o ra mau xanh
Nhng luong rung ray rung rinh la
Bao nhanh kho gay xng mong manh
Thnh thoang nang trang t ngan ng
Non cao khi s nhat sng m
a nghe ret mt luon trong gio
a vang ngi sang nhng chuyen o
May van tng khong chim bay i
Kh tri u uat han chia ly
t nhieu thieu n buon khong noi
Ta ca nhn xa ngh ngi g?"

Minh Quang posted November 4, 2001

[Xem Tiep Phan Sau]

Up DL Ram Thang Gieng Muoi Dieu Bien Ma Phap Mon Tu Tat Vong Kien Tanh Khong Luan Luoc Su Phat Thich Ca Bat Nha Tam Kinh - Su Co Nhu Thuy So Sanh Phap Cu Khuyen The Ca 1