Pertubuhan Seni Silat Gayong Warisan Serantau Malaysia |
Dalam Pembinaan
|
Seni Silat Melayu
Seni
silat adalah sejenis ilmu bela diri yang diakui umum sebagai hak asli kepunyaan
bangsa Melayu. Berdasarkan bukti penemuan tinggalan sejarah yang terdapat di
Candi Borobodur dan Candi Prambanan di Jawa, dapatlah disimpulkan bahawa sudah
wujud sistem bela diri di kawasan kepulauan Melayu pada abad ke-8 Masihi.
Bermula dari kepulauan Riau, sistem bela diri ini dikatakan merebak ke
Minangkabau, Sumatera. Di Sumatera, sistem bela diri ini diperhalusi lagi dan
dikenal sebagai Pencak Silat. Ilmu silat ini pernah digunakan oleh kerajaan
Srivijaya(abad ke-7 hingga abad ke-14) untuk memperluaskan empayarnya. Pada
zaman kekuasaan Majapahit(abad ke-13 hingga abad ke-16), ilmu silat dikatakan
telah mencapai kemuncak kesempurnaannya apabila penggunaan senjata disertakan. Dari Minangkabau, silat diperkenalkan di Semenanjung Tanah Melayu melalui Melaka. Dalam zaman Kesultanan Melayu Melaka, hanya golongan yang rapat dengan istana sahaja diberikan peluang untuk mempelajari silat. Seni silat ini akhirnya sampai ke pengetahuan rakyat jelata dan seterusnya menjadi suatu kesenian desa. Laksamana HangTuah(Bapa Persilatan Melayu) dikatakan mempelajari seni silat daripada Sang Adi Putera di Gunung Ledang dan Sang Persanta Nala di Pulau Jawa(Majapahit). Silat
Seni Gayong dikatakan telah wujud sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka lagi,
iaitu sewaktu pemerintahan Sultan Mansor Syah. Selepas kejatuhan Melaka ke
tangan Feringgi(Portugis) pada tahun 1511, hulubalang-hulubalang Melaka yang
diketuai oleh Tun Biajid(anak Laksamana Hang Tuah) telah berundur ke dalam hutan
dan seterusnya melakukan serangan gerila terhadap angkatan Portugis. Ilmu Silat
Seni Gayong inilah yang telah digunakan oleh Tun Biajid dan orang-orangnya
ketika menentang Portugis. Walaupun terpaksa berundur ke dalam hutan,
hulubalang-hulubalang Melaka ini masih mampu menyusun suatu barisan penggempur (boleh
disamakan dengan gerakan gerila) yang berpegang kepada tekad iaitu berimau-rimau,
berimba-rimba dan bergayong. Disebabkan
kedudukan Portugis terlalu kuat ketika itu, Tun Biajid dan orang-orangnya
terpaksa berundur hinggalah ke negeri Pahang, untuk mencari perlindungan. Di
Pahang, ilmu Silat Seni Gayong ini terus hidup diwarisi oleh generasi demi
generasi sehinggalah sampai ke tangan Tuan Syed Zainal Al-Attas, iaitu seorang
hulubalang Pahang yang hidup sezaman dengan Dato' Bahaman dan Mat Kilau. Ada
suatu kisah yang menceritakan bahawa pada zaman pemerintahan Portugis di Melaka,
telah diadakan majlis keramaian tiap-tiap tahun yang dihadiri oleh segenap
lapisan masyarakat. Pemerintah Portugis telah mengadakan suatu pertandingan seni
persembahan budaya masyarakat setempat dan memberikan ganjaran yang besar kepada
pemenangnya. Dalam kategori persembahan silat, pesilat yang menunjukkan
persembahan yang dianggap membahayakan telah dikumpulkan setempat dan diasingkan
daripada pesilat yang mempersembahkan silat pulut yang diiringi oleh
bunyi-bunyian seperti gendang. Pesilat-pesilat yang membawakan silat yang
berbahaya ini telah ditangkap secara sulit lalu dirantai dan dibawa ke tengah
laut dengan perahu untuk dibunuh, kerana pemerintah Portugis bimbang bahawa
mereka boleh mengancam kedudukan Portugis di bumi Melaka. Ketika berada di
tengah laut, dengan izin Allah dan berkat ilmu Silat Seni Gayong, rantai yang
mengikat hulubalang-hulubalang Melaka itu telah berjaya diputuskan, dan
hulubalang-hulubalang Melaka ini telah melawan dan berjaya menumpaskan
pengawal-pengawal Portugis yang mengawal mereka. Kerana bimbangkan keselamatan
mereka selepas daripada peristiwa itu, hulubalang-hulubalang Melaka ini telah
mengambil keputusan untuk belayar ke merata-rata gugusan kepulauan Melayu untuk
mencari perlindungan. Sesetengah daripada hulubalang Melaka ini telah mendarat
di Makasar lalu menetap di situ. Di Makasar ini, ilmu Silat Seni Gayong telah
berkembang dengan meluas, terutamanya di kalangan bangsawan Bugis. Orang-orang
Bugis inilah yang bertanggungjawab menghidupkan semula kesenian lama ini di
Tanah Melayu. Ada
suatu riwayat yang masyhur berkenaan tujuh orang anak raja tanah Bugis yang
sangat-sangat ditakuti dan dihormati di seluruh Makasar, Riau, Siak dan juga
pulau-pulau yang berhampiran, kerana kegagahan dan keperkasaan mereka yang tiada
tolok bandingnya ketika itu. Mereka telah belayar meninggalkan tanah Bugis dan
menjelajah ke serata kepulauan Melayu untuk mencari kawasan penempatan yang baru.
Salah seorang dari putera Bugis itu ialah Almarhum Daeng Kuning atau lebih
dikenali sebagai Panglima Hitam. Daeng Kuning ialah moyang kepada Dato'
Meor Abdul Rahman, Mahaguru Silat Seni Gayong. Syed Zainal mempelajari
ilmu Silat Seni Gayong daripada Daeng Ambok Solok, seorang pahlawan berketurunan
Bugis dan mempunyai tali persaudaraan dengan Daeng Kuning. |
Sila hantar e-mel kepada webmaster
jika ada kemusykilan atau komen.
|